Күлегештің тісі алтын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Күлегештің тісі алтын» деген мақал адамды жылы жүзді, ашық мінезді, көпшіл болуға үндейді. Тура мағынасында күліп тұрған адамның тісі көзге түседі, ал астарлы мағынада жақсы көңіл күй, мейірім мен ілтипат адамның қадірін арттыратыны айтылады. Көп күлетін, қабағы ашық жан айналасына жарық таратып, жұртқа жағымды әсер қалдырады. Халық мұнда сыртқы сұлулықтан бұрын, адамның жайдары мінезін жоғары қояды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «күлегеш» сөзі — үнемі күлімдеп жүретін, жұртпен тез тіл табысатын адамды білдіреді. «Тісі алтын» деген бейнелі тіркес оның дәл тісі алтыннан жасалғанын емес, күлкісі мен жайдары жүзінің өте бағалы екенін көрсетеді. Қазақ танымында алтын — қымбат, асыл, бағалы нәрсенің белгісі. Демек, адамның шынайы күлкісі мен мейірімді жүзі де алтынмен тең құнды қасиет саналады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі өмірде қарым-қатынас мәдениетін түсіндіру үшін жиі қолдануға болады. Жұмыста немесе оқу орнында ашық сөйлеп, сәлемі түзу, жымиып жүретін адам тез сыйлы болады. Мысалы, жаңа сыныпқа келген оқушы үнемі қабағын түйіп жүрсе, балаларға жақындасуы қиын; ал күлімдеп, сыпайы сөйлесе, тез достасып кетеді. Сондықтан жайдары мінез — адамға берілген үлкен артықшылық.