Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
508.1K
Қаралым
231
Орташа
Сұрыптау:
Өлімнен ұят күшті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам үшін өлімнен де ауыр саналатын нәрсе бар, ол — ұят. Астарлы мағын...
Пәлелі жерді баспа, бассаң саспа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қауіпі бар, кесапаты мол, даулы не қиын жерден аулақ болуға шақырады. Тура мағына...
Жақсы - бір қатыннан туады,
Жаман - әр қатыннан туады.
Жаман - әр қатыннан туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезінің, тәрбие мен тектіліктің бірлігін астарлап айтады. Тура мағынада жақсы адам...
Айға шапқан арыстанның
ашуына болайын,
Жауға шапқан батырдың
тасуына болайын,
Үйде қалған қорқақтың,
сасуына болайын.
ашуына болайын,
Жауға шапқан батырдың
тасуына болайын,
Үйде қалған қорқақтың,
сасуына болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлік пен қайсарлықты мадақтайды. Тура мағынасында айға шапқан арыстан да, жауға шапқан б...
Бәрі жеген бөксемді иттен неге аяйын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өз сыбағасын, үлесін өзі жеп қойған адам енді қалғанын итке қимаған кү...
Жаманның жақсысы өлсе,
Адам бармайды,
Жақсының жаманы өлсе,
Бармаған адам қалмайды.
Адам бармайды,
Жақсының жаманы өлсе,
Бармаған адам қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман адамның жақсысы дүниеден өтсе, оған көп адам көңіл айтуға бармай...
Көптен қулық артылмас.
**Негізгі мағынасы** «Көптен қулық артылмас» деген мақал көп адамның ішінен айлакерлікпен, өтірікпен, астыртын әрекетпен...
Зорлықшыл зорлықтан қаза табады.
**Негізгі мағынасы** «Зорлықшыл зорлықтан қаза табады» деген мақалдың тура мағынасы — күш қолданып, өз дегенін зорлықпе...
Екі суайт бірін-бірі иландыра алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі өтірікші не екі қулығы басым адам бірін-бірі сендіре алмайды, өйтк...
Алланың шайтанынан адамның шайтаны күшті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жаман пиғылы мен зұлымдығы кейде сыртқы қауіптен де қауіпті екенін білдіреді. Тур...
Сүтке тойғыз мырсынды,
Соқыры болар мыршымды.
Соқыры болар мыршымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай түсініксіз көрінгенімен, астарында артық еркелету мен шектен тыс аяушылықтың зиян...
Жей берсе, түйе түгіл, тау да таусылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егер бір нәрсені тоқтаусыз жей берсе, түйе сияқты мол малдың өзі де, т...
Екі торының өзгелігі жоқ,
Игі жақсының бөтендігі жоқ.
Игі жақсының бөтендігі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түсі бірдей екі торы аттың айырмасы байқалмайды деген ой. Астарлы мағы...
Қорасында қойы жоқтың итінің сағын қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қорасында қойы жоқ адамның иті де күші аз, қабағы төмен, жүдеу көрінеді...
Ескісіз жаңа болмас,
Жамансыз жақсы болмас.
Жамансыз жақсы болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде жаңа нәрсенің бәрі ескінің жалғасы екенін білдіреді. Яғни, бүгінгі жақсы, жаңа жет...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.