Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
622.3K
Қаралым
282
Орташа
Сұрыптау:
Есек есекті несиеге қасиды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — есек бір есекті қасығанда, оны қайтарымсыз емес, бір түрдегі «есеппен»...
Өсекшінің тілі қышып тұрады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа тән, өйткені мұндағы «тілі қышу» — адамның көп сөйлегісі келіп, ор...
Тентекке күнде той.
**Негізгі мағынасы** «Тентекке күнде той» деген мақалдың тура мағынасы — тентек, жөнсіз адамға күн сайын қызық, ермек,...
Жаман өкпелеймін деп
Сыбағасынан құр қалады.
Сыбағасынан құр қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашуға булығып, өкпені алға шығару адамның өзіне зиян келтіретінін ескертеді. Тура мағынас...
Аш көп жер, ашулы көп сөйлер.
**Негізгі мағынасы** Аш адам тоқ адамның тыныштығын сезе алмайды: қарны ашқанда адам сабырынан тайып, көңіліне алғанын...
Тіл сырласар,
Өсек сыбырласар.
Өсек сыбырласар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тілдің екі түрлі қызметін салыстырады. Жақсы сөз, шынайы әңгіме адамды сырласуға, ой бөлі...
Берейін десең ештеңең жоқ,
Бес ешкің бар да, пейілің жоқ.
Бес ешкің бар да, пейілің жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолыңда беретін дүние жоқ емес, аз да болса мал бар, бірақ сол бардың ө...
Айыр етекті шапандыға ит өш.
**Негізгі мағынасы** «Айыр етекті шапандыға ит өш» деген мақал сыртқы пішінге, киім үлгісіне қарап біреуді жек көру, ме...
Түйе деген,
Түйеден кейін бетіңе күйе деген.
Түйеден кейін бетіңе күйе деген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің орынсыз айтылса, өзіңе кері тиетінін ескертеді. Тура мағынасында біреуге «түйе» де...
Дос болу оңай, сақтауы қиын,
Жау болу оңай, тоқтауы қиын.
Жау болу оңай, тоқтауы қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдар арасындағы қарым-қатынастың бағасын түсіндіреді. Дос болу, танысу, араласу оңай,...
Тойсам торғайдай тамағым жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның тамағы торғайдай ғана, яғни өте аз болса, тез тояды. Астарлы ма...
Жеген ауыз жесін.
**Негізгі мағынасы** «Жеген ауыз жесін» деген мақалдың тура мағынасы — тамақ жеген адам оның салмағын да, пайдасын да кө...
Ұры ұрлығын қойса да,
Ұры аты қалмайды.
Ұры аты қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұрлық істеген адам кейін ол әрекетін тоқтатса да, бұрынғы жаман аты бі...
Бидің жолы - ақ, судың жолы - сара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бидің жүретін жолы ақ, яғни таза әрі ашық; судың жолы сара, яғни өз арн...
Еңбеққордың ерні майлы,
Жалқаудың басы қаңғы.
Жалқаудың басы қаңғы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің адам өміріндегі орнын айқын көрсетеді. Еңбекқор адам өз ісінің жемісін көріп, бе...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.