Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
508.2K
Қаралым
231
Орташа
Сұрыптау:
Сұлу әйелдің күйеуі қарауыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сұлу, көрікті әйелдің жанында күйеуі үнемі сақ жүріп, күзетіп, назарын...
Бас - тымақтың үлгісі.
**Негізгі мағынасы** «Бас - тымақтың үлгісі» деген мақал адамды көріп, оның киімін, сөзі мен жүріс-тұрысын соған қарап...
Есігі жаманның үйіне барма,
Шешесі жаманның қызын алма.
Шешесі жаманның қызын алма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласқанда оның отбасы тәрбиесіне, мінезіне және тұрмыс-тіршілігіне назар аудару...
Құзғын ас таңдамайды.
**Негізгі мағынасы** Құзғын ас таңдамайды деген мақалдың тура мағынасы — құзғын құсы кез келген қорекке талғамай, қолына...
Тәттінің дәмсізі, балдын, уы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай тәтті, тартымды көрінгеннің бәрі бірдей пайдалы емес екенін ескертеді. Кейде өте...
Сақалыңа сенбе,
Ар-ожданыңа сен.
Ар-ожданыңа сен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көрінісіне, жасына не беделіне емес, ішкі тазалығы мен адамгершілігіне сен...
Күндесті болғанша, күнің басқа болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның біреуге күндес, іштар болмай, өз жолын тауып, өз несібесін іздегені дұрыс екенін...
Ұялмаған ұялтады.
**Негізгі мағынасы** «Ұялмаған ұялтады» деген мақал адамның ар-ұяты мен әдептілігін таразылайды. Тура мағынасында, ұялм...
Тезекті түртпе, иісі шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тезекті қозғап, түртсең, оның иісі күшейіп, айналаға тарайды. Астарлы м...
Құдайдан қорықпаған,
Адамнан ұялмас.
Адамнан ұялмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдайдан қорықпайтын, яғни иман мен арды ойламайтын адам, адам баласын...
Қастағы сызу көзді алдайды.
**Негізгі мағынасы** Қастағы сызу көзді алдайды деген мақал сыртқы көріністің кейде шындықты бүркемелейтінін білдіреді....
Есек шарап ішсе,
Ер-тоқымын сыйға беріп,
Өзі жауыр болар.
Ер-тоқымын сыйға беріп,
Өзі жауыр болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал орынсыз қызық пен тойымсыздықтың ақыры зиян екенін білдіреді. Есекке шарап беру — табиғат...
Жақсы асын жер,
Жаман басын жер.
Жаман басын жер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы ас адамның бойына қуат беріп, жаман ас зиянын тигізеді. Астарлы...
Оңай сенген оңай өледі.
**Негізгі мағынасы** Оңай сенген оңай өледі деген мақал адамға әр сөзге, әр уәжге соқыр сенбеу керегін ескертеді. Мұндағ...
Жақсыға ісің түссе,
Үзігіңді жалғайды;
Жаманға ісің түссе,
Бүтініңді жалмайды.
Үзігіңді жалғайды;
Жаманға ісің түссе,
Бүтініңді жалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жақсының да, жаманның да ықпалы іс үстінде танылатынын айтады. Жақсы адам қолұшын...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.