Адал шындыққа тоқтайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Адал адам шындықтың алдында тоқтап, өтірікке, жалғандыққа бармайды. Бұл мақал тура мағынасында да, астарлы мағынасында да адамның ар-ұяты мен әділдігіне сүйенеді. Шындықты мойындау кейде қиын болса да, адал жан өз сөзінен таймайды, ақиқатты бұрмаламайды. Мұнда шындық — өмірдегі ең берік өлшем, ал адалдық — сол өлшемге бағынатын мінез.
Образдар мен теңеулер
«Тоқтайды» деген сөз адамның бір шепке келіп, өз әрекетін тежеп, ойлануын білдіреді. Яғни адал кісі шындыққа кезіккенде қарсы тұрып айла жасамайды, қайта соған бас иеді. Мұндағы «шындық» тек айтылған сөз емес, әділдік, ақиқат, дұрыс жол деген кең ұғымды береді. Мақал адам бойындағы ар мен намысты шындықпен байланыстырып тұр.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды іс жүзінде жауапкершілік, әділ шешім, ашық сөйлесу қажет болғанда қолдануға болады. Мысалы, емтиханда көшірмей, өз біліміңмен жауап беру — адалдықтың шындыққа тоқтағаны. Сол сияқты жұмыс орнында қателікті жасырып қалмай, оны мойындап түзету де осы мақалдың мәнін көрсетеді.