Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
402K
Қаралым
182
Орташа
Сұрыптау:
От алып, ораққа түскен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір іске асығып, ойланбай кіріскен адамның өзіне зиян келтіруін білдіреді. Тура мағынасын...
Жаман сөз - ауыз садақасы.
**Негізгі мағынасы** Жаман сөз адамға айтылғанда, ол оқтай тиіп, көңілді жаралайды. Бұл мақал сөздің де күшті қару сияқт...
Арамнан жиған дәулет емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал емес жолмен келген байлықтың шын дәулет саналмайтынын білдіреді. Тура мағынасы — ара...
Қара жер қарыз арқаламайды.
**Негізгі мағынасы** Қара жер қарыз арқаламайды деген мақалдың тура мағынасы — жер ештеңе көтеріп, борыш өтеуге қатыспай...
Тастаған шоқпар сорлыға тиер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: лақтырып жіберген шоқпар өз мақсатына дәл тимей, әлсіз, жазықсыз адамға...
Жаманға мал бітсе,
Жақынын танымас.
Жақынын танымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жаны нашар, пейілі тар адамға мал-мүлік, байлық бітсе, ол өзіне жақын а...
Таразыдан жеген бақа болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — таразыны жеп қойса, одан пайда емес, зиян келеді. Астарлы мағынасы — а...
Кедейді «бәрекелді» жұтатады.
**Негізгі мағынасы** «Кедейді «бәрекелді» жұтатады» деген мақал сырттай қарағанда мақтау сөздің көптігі адамды байытаты...
Айтып істеген ұрлықтың айыбы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұрлықты алдын ала айтып, жоспарлап істесе де, оның күнәсі мен айыбы жо...
Ақ ит, қара ит, бәрі бір ит.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақ ит те, қара ит те сыртқы түсі бөлек болғанымен, екеуі де бірдей ит....
Жарлы мен жалғыздың сөзі жалған.
**Негізгі мағынасы** «Жарлы мен жалғыздың сөзі жалған» деген мақалдың тура мағынасы — кедей, қорғансыз, жалғыз адамның...
Төле бидей әділ жоқ,
Айтқан сөзінде кәдік жоқ.
Айтқан сөзінде кәдік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал Төле бидің ел ішіндегі ең әділ, ең турашыл би болғанын дәріптейді. «Әділ жоқ» дегені — он...
Күндес күнде өш.
**Негізгі мағынасы** «Күндес күнде өш» деген мақал күндес, яғни іші тар, бақталас адамның арасына күн сайын салқындық т...
Аш көп жер, ашулы көп сөйлер.
**Негізгі мағынасы** Аш адам тоқ адамның тыныштығын сезе алмайды: қарны ашқанда адам сабырынан тайып, көңіліне алғанын...
Жей берсе, түйе түгіл, тау да таусылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егер бір нәрсені тоқтаусыз жей берсе, түйе сияқты мол малдың өзі де, т...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.