Жарлы деген не?

сын есім рус.бедный, бедняк

Мағынасы

Кедей, жоқ-жітік; малы, дүние-мүлкі аз, тұрмысы төмен (адам).

Зат есім ретінде: кедей адам («жарлының байлығы»).

Мақалдарда

Мақалдарда жарлы байға қарсы қойылады: жарлы болу — ұят емес, ұят — арсыз болу; денсаулық пен ар — жарлының нағыз байлығы.

Мысалдар

Ол жарлы отбасында өссе де, оқуын бітіріп, жақсы маман болды.
Жарлы-жақыбайға көмектесу — сауапты іс.

Мағыналас сөздер

кедейпақыржоқ-жітікміскін

Қарама-қарсы мағыналы

байауқаттыдәулетті

«жарлы» сөзі бар мақалдар 12

Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді. Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын меңзейді. Бай мен бай құда…
«Баймын» деп мақтанба, жарлылық бар,
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар. Бұл мақал адамды шектен тыс мақтанудан, өз жағдайына тым сеніп кетуден сақтандырады. Біреудің байлығы да, көптігі де мәңгі…
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол. Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол табысқа жеткенше, өз ақылыңмен…
Жарлы болсаң да, арлы бол. Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей, тұрмысы төмен болсаң да, ар-намысыңды, адамдық қасиетіңді жоғалтпа деген сөз. Астарлы мағынасы…
Қыс киімін жаз киіп,
Жарлы қайдан байысын.
Жазы-қысы жұмыс қып,
Мая қайдан қайысын? Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қысқа арналған киімді жазда киіп, орынсыз ысырап жасаса, кедейдің дәулеті артпайды. Астарлы…
Жарлының байлығы - денінің саулығы. Бұл мақалдың тура мағынасы — малы, ақшасы көп болмаған жарлы адамның ең үлкен байлығы оның денсаулығы екенін айту. Астарлы…
Жарлы болар жігіт,
Байталын атқа сатады.
Жалғыз болар жігіт,
Ағайынын жатқа сатады. Бұл мақал жігіттің әлсіздігі мен дәрменсіздігін сынайды. Жарлы адам қысылған кезде өзіне ең қымбат, қажет дүниесін сатып, күн…
Денің сау болса, жарлымын деме,
Жолдасың көп болса, жалғызбын деме. Бұл мақал адамға ең алдымен денсаулықтың қадірін ұғындырады. Денің сау болса, кедейліктен, таршылықтан қорықпа деген ой бар: дені…
Жарлының аузы аққа тисе, мұрны қанайды. Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамның аузы ақ тағамға, яғни сүт, қаймақ, май сияқты дәмді асқа тисе, тіпті мұрны қанап кетеді…
Жарлының ақшасын жаман тауар құртады Бұл мақалдың тура мағынасы: ақшасы аз, тұрмысы төмен адам қолындағы азын-аулақ қаржысын сапасыз, пайдасыз тауарға жұмсап, опық…
Жетең жаман болмаса,
Жете жарлы болмассың. Бұл мақалдың мағынасы: ақыл-есің, санаң түзу болса, түбегейлі кедейлікке ұшырамайсың. Мұндағы «жете» сөзі екі мағынада…
Жарлының бір тойғаны шала байығаны. Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адам бір рет тамаққа тоқтығып алса, өзін бірден байығандай сезінеді. Астарлы мағынасы…