Желім деген не?
Мағынасы
Екі нәрсені бір-біріне жабыстыру үшін қолданылатын жабысқақ зат. Бұрын мал терісін, сүйегін, тұяғын қайнатып алатын.
Мақалдарда
Мақалдарда желім бір-бірін байланыстыратын, ұстап тұратын нәрсенің бейнесі: «сіз-біз» деген сыпайы сөз — сөздің желімі; ал «жетімнің жегені — желім» дегенде желім жеуге жарамсыз, жиіркенішті асты меңзейді.
Мысалдар
- Сынған кесенің құлағын желіммен жапсырып қойдым.
- Балалар қағаздан ойыншық жасап, желіммен бекітті.
«желім» сөзі бар мақалдар 3
- Жетімнің жегені - желім, ішкені - ірің. Бұл мақал жетім баланың ауыр халін, жоқшылық пен қайғының қасіретін өте өткір бейнелейді. Тура мағынасында жетімнің жейтін…
-
<<Сіз, біз» деген - сөздің желімі,
Өтірік - шындықтың келіні. «Сіз, біз» деп сөйлеу — адамдар арасындағы сыйластықты, ілтипатты ұстайтын әдепті сөз. Ал «сөздің желімі» деуі — осындай сыпайы… -
Екі рас бір өтірікке желім болады,
Екі өтірік бір расқа ірің болады. Бұл мақал шындық пен өтіріктің арақатынасын өте терең жеткізеді. Тура мағынасында екі ақиқат сөз бір өтірікті жасырып, оған…