Сорлы деген не?
Мағынасы
Бақытсыз, жолы болмаған, тағдыры ауыр; аянышты, дәрменсіз, қорғансыз (адам).
- Сор (тұзы көп батпақты жер) басқан, құнарсыз («сорлы жер»).
- Зат есім ретінде: бейшара, бақытсыз адам.
Мақалдарда
Мақалдарда сорлы — қорғансыз, жолы болмайтын адамның бейнесі: тасталған шоқпар да, сойылдың жуан басы да соған тиеді.
Мысалдар
- Сорлы ит үш күн бойы есік алдында аш отырды.
- Ол өзін ешкімге керексіз сорлы адам сезінді.
Мағыналас сөздер
бейшарабайғұсбақытсызмүсәпір
Қарама-қарсы мағыналы
бақыттыжолы болғыш
«сорлы» сөзі бар мақалдар 11
-
Әдепті бала - арлы бала,
Әдепсіз бала - сорлы бала. Әдепті бала — арлы бала: үлкенді сыйлауы, сөзін бағуы, ұялуды білуі оның ар-ұятының бар екенін көрсетеді. Әдепсіз бала — сорлы… - Сорлы ырым етер, ырымы қырын кетер. Бұл мақал тағдырға сеніп, орынсыз ырымға тым арқа сүйеген адамның ісі оңға баспайтынын білдіреді. Тура мағынасында — бейшара адам…
- Сорлыға сойылдың жуан басы тиер. Бұл мақалдың тура мағынасы — әлсіз, қорғансыз адамға соққының ауыртпалығы көбірек тиеді. Астарлы мағынасы — қоғамда күші жоқ…
-
Кей сорлының қатыны
Күндіз ауру, түнде сау. Бұл мақал кейбір үй ішіндегі ауыр жағдайды, әсіресе ер мен әйелдің тірлігі жараспай, бірінің қолайсыздығы біріне салмақ болып… -
Малға жарлылық - жарлылық,
Ақылға жарлылық - сорлылық. Малға кедей болу — жай ғана кедейлік, ал ақылға кедей болу — нағыз сорлылық дейді. Мақал екі жоқшылықты салыстырып, біреуін… -
Аспаннан киіз жауғанда,
Сорлыға ұлтарақ та тимейді. Аспаннан киіз жауса, яғни молшылық бәріне төгілсе де, сорлы адамға одан бір ұлтарақ та бұйырмайды. Мақал жолы болмайтын адамның… -
Суыртпақтап жинаған,
Сорлыға көйлек шығады. Суыртпақтап, яғни аз-аздан, бір-бірлеп суырып жинаған жіптен, қиқымнан сорлы адамға да бір көйлек шығады. Мақал ұсақ нәрсені… -
Жігіттің сорлысын,
Жылқының жолдысы теңейді. Бұл мақалдың тура мағынасы — жігіттің ең әлсізі, жолы болмай жүргені де, жылқының жолы түскені сияқты, бір күйде көрінеді деген… -
Сорлының тамағын дүмшенің
« Біссімілласы » тауысады. Сорлының тамағын дүмшенің біссімілласы тауысады: кедейдің аз ғана асы бар, үйге шала молда келіп, біссімілла деп дастарқанға… -
Сорлының аты сорға жығылар,
Оралып келіп, орға жығылар. Бұл мақал қиындыққа ұшыраған, бағы жанбаған адамның басынан бір қайғы кетсе, екіншісі келіп соғатынын білдіреді. Тура мағынасында… - Тастаған шоқпар сорлыға тиер. Бұл мақалдың тура мағынасы: лақтырып жіберген шоқпар өз мақсатына дәл тимей, әлсіз, жазықсыз адамға тиіп кетуі мүмкін. Астарлы…