Өсиет туралы 1659
Өсиет туралы мақал-мәтелдер ақыл, тәрбие, өмірлік сабақ пен адамгершілік құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
1659
Мақал-мәтел
316.5K
Қаралым
190
Орташа
Сұрыптау:
Игі іс өлмейді,
Ізгі ой өлмейді.
Ізгі ой өлмейді.
**Негізгі мағынасы** Игі іс те, ізгі ой да ешқашан босқа кетпейді. Адам жасаған жақсылығы немесе жақсы ниеті уақытша көр...
Жетесі жаман жас бала,
Жетпістегі шалмен тең.
Жетпістегі шалмен тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақылы, пайымы, ұғымы әлсіз жас бала кейде жасына сай емес, қарт адамда...
Өтіріктің алды - мұз, арты - ор.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өтірік айтудың соңы жақсылыққа апармайтынын білдіреді. Өтіріктің алды «мұз» болғандай, оғ...
Халық - дана.
**Негізгі мағынасы** «Халық - дана» деген мақалдың тура мағынасы — көпшіліктің ойы, тәжірибесі және өмірден түйгені тере...
Ескірген нәрсе ерсі көрінер.
**Негізгі мағынасы** Ескірген нәрсе өз уақыты өтіп, сәні мен құны кемігенде, жұртқа оғаш әрі үйлесімсіз көрінеді. Бұл ма...
Сабағы жаман жемістің дәні де жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күтімі дұрыс болмаған, сабағы нашар ағаштан шыққан жемістің дәні де сап...
Көнектен шошынған бие оңбас,
Төсектен шошынған ер оңбас.
Төсектен шошынған ер оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қорқақтық пен орынсыз үркуді сынайды. Тура мағынасында: көнектен шошыған бие де, төсектен...
Бас асауға жез ноқта.
**Негізгі мағынасы** «Бас асауға жез ноқта» деген мақал біреудің өз бетімен кететін, айтқанға көнбейтін, тентек не қыңы...
Балалы арқар баурайды,
Баласыз арқар маңырайды.
Баласыз арқар маңырайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрпақтың адам өміріндегі орнын терең аңғартады. Тура мағынасында арқар балалы болса, баур...
Айтақтай-айтақтай, қасқырдан да ұят болды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені қайта-қайта айтып, кісінің мазасын алып, тіпті түзелмейтін...
Кемедегі хан болды,
Біз нөкер болдық.
Тағдыр солай болды,
Біз су төгер болдық.
Біз нөкер болдық.
Тағдыр солай болды,
Біз су төгер болдық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмір жолы мен тағдырдың билігін меңзейді. Тура мағынасында кеме ішінде біреу ханд...
Әйелдің ақылын жесірінде байқа,
Баланың ақылын жетімінде байқа.
Баланың ақылын жетімінде байқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезі мен ақылы сын сағатта, қиындық келгенде анық көрінетінін айтады. Әйел жесір қ...
Таза алтынды тазартпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — таза алтынды қайта тазартудың керегі жоқ. Астарлы мағынасы — асыл, мін...
Шықсаң белге, көзің сал елге.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қайда барса да айналасына көз сал, елдің жайын байқап, жұрттың халін түсініп жүр д...
Қақылдаған тауық тумай қоймас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қақылдап, жиі шақырған тауық ақыры жұмыртқалап, балапан шығарады. Астар...
Ең көп оқылған
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел қазақтың төрт түлік малды киелі, қадірлі деп таныған дүниетанымын білдіреді. Мұнда...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
«Өсиет туралы» мақал-мәтелдер — ата-бабадан қалған ақыл-кеңес, дұрыс жолға бастайтын тағылым. Бұл санаттағы нақыл сөздер адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, сабыр мен еңбек секілді қасиеттерді дәріптеп, өмірде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.