Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
246.2K
Қаралым
202
Орташа
Сұрыптау:
Бұлдыр білген бүлдірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — толық анық білмей, үстірт түсінген адам ісін шатастырып алуы мүмкін. А...
Аш ішектей шұбатылған.
**Негізгі мағынасы** «Аш ішектей шұбатылған» деген мақал бір нәрсенің өте ұзын, созылып жатқан, шеті көрінбейтін күйін...
Тілін тісіне жаниды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сөзін іштей тежеп, ашуын сыртқа шығармай, сабыр сақтайтынын білдіреді. Тура мағын...
Қыран жетпеске қиял жетеді.
**Негізгі мағынасы** Қыран жетпеске қиял жетеді деген мақал адам ойының шексіздігін білдіреді. Тура мағынасында, қыран қ...
Шыбынға шоқпар көтермес болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ-түйекке бола шамадан тыс ашуланба, орынсыз күш жұмсама дегенді білдіреді. Тура мағын...
Жарқанатқа жарық қас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жарқанат жарықты жақтырмайды, өйткені ол түнгі тіршілік иесі. Астарлы м...
Сөзді жүндей сабады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзді орынсыз көпіртіп, мәнін кетіріп айту, бір ойды дәлелсіз соза беру дегенді білдіреді...
Жүйрік аттың сауырын берік алар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік атты міну, баптау, ұзақ шабу үшін оның сауыры берік, шыдамды, ор...
Күркіреуі бар да, жауары жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қатты көрініп, көп шу шығарғанмен, нақты ісі, берер нәтижесі жоқ адамды не құбылы...
Ақылды жылдығын,
Ақылсыз күндігін ойлайды.
Ақылсыз күндігін ойлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылды адам ұзақ мерзімді ойлайтынын, ал ақылсыз адам тек бүгінгі күннің қамымен шектеле...
Көз көргенше ауыз батыр, сөйлеп қал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көріп тұрған нәрсеге сенуі оңай, ал шын мәнінде білмей тұрып көп сөйлеу қауіпті е...
Жел жеріне, жекен суына.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық, өз орнында ғана жақсы болатынын білдіреді. Тура мағынасында жел...
Есеңгірегеннің есі болмас,
Міңгірлегеннің миы болмас.
Міңгірлегеннің миы болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ойы шашыраңқы, абдырап қалған адамның дұрыс шешім қабылдауы қиын болатынын білдіреді. Тур...
Өмір үйі желде,
Үміт үйі сағымда.
Үміт үйі сағымда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің тұрақсыз, өткінші екенін меңзейді. «Өмір үйі желде» дегені — адам ғұмыры берік ем...
Білсең қызайыңмын,
Білмесең құдайыңмын.
Білмесең құдайыңмын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды тану, бағалау мәселесін астарлап жеткізеді. Біреудің шын қадірін, ішкі болмысын бі...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.