Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
305K
Қаралым
251
Орташа
Сұрыптау:
Екі кісі сөз айтса,
Біреуін де естімейсің.
Біреуін де естімейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп адамның бір уақытта сөйлегенінде айтылған сөздің мәні жоғалатынын білдіреді. Тура ма...
Тура отырып қыңыр ойлама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға орынсыз қырсықпа, өзіңе қолайлы, түзу жағдайды өзің күрделендірме дегенді білдіре...
Қашпақ болсаң, зымыра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қашатын болсаң, бар күшіңмен тез қаш деген ойды білдіреді. Астарлы мағ...
Көңіл - қазы, кез - таразы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі көңілі мен өмірдегі әрекетін таразылап қарауды білдіреді. «Көңіл» — адамның...
Ақсақ қой жатып семіреді.
**Негізгі мағынасы** Ақсақ қой жатып семіреді деген мақал сырттай қарағанда аяқ баса алмайтын қойдың көп қозғалмай, жат...
Дау төрт бұрышты,
Қамшы екі бұрышты.
Қамшы екі бұрышты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: дау-дамайдың, жанжалдың төрткүл тарапқа тарайтыны, ал қамшының екі қыры...
Адам баласын заман өсіреді.
**Негізгі мағынасы** «Адам баласын заман өсіреді» деген мақал адамды қалыптастыратын ең үлкен күш — уақыт, дәуір және ө...
Өткеннің үлгілі сөзін жатта,
Көңіліңе ой салады әр уақытта.
Көңіліңе ой салады әр уақытта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өткен ұрпақтың айтқан өнегелі, тәжірибелі сөздерін ұмытпай, жадыңда сақта деген ойды білд...
Қиялдың сахары кең.
**Негізгі мағынасы** «Қиялдың сахары кең» деген мақал адамның ойы мен елестету әлемі шексіз екенін білдіреді. Тура мағы...
Қитар бір затқа қарап,
Екі нәрсе көреді.
Екі нәрсе көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ойлауына, көзқарасына байланысты бір нәрсені әрқалай түсінуге болатынын білдіреді...
Ақырын ойламаған білгенін істер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның асығыс қимылдап, ойланбай әрекет етуі туралы ескертеді. «Ақырын ойламаған» дегені...
Қам қаймақ құстырмай қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қамданып, сақтанып жүрген адам ақырында бір нәтижеге жетеді, істеген әр...
Желге ұшқан ебелек,
Орға түспей тынар ма?
Отқа асық көбелек,
Өліп тынбай шыдар ма?
Орға түспей тынар ма?
Отқа асық көбелек,
Өліп тынбай шыдар ма?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды ойланбай, желікпен әрекет етуден сақтандырады. Желге ұшқан ебелек те, отқа асыққан...
Балықтың жаны суда.
**Негізгі мағынасы** Балықтың өмір сүруі суға тікелей байланысты, сондықтан бұл мақалдың тура мағынасы — балық сусыз тір...
Биік таудың төбесін көріп, түбіне барма,
Жақсының атын естіп, үйіне барма.
Жақсының атын естіп, үйіне барма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы әсерге ермей, асығыс шешім қабылдамауға шақырады. Биік таудың төбесі алыста...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.