Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
246.3K
Қаралым
202
Орташа
Сұрыптау:
Әр сөздің орны басқа, мәні бөлек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр сөзді орнымен, ойланып айту керек дегенді білдіреді. Бір ғана сөздің өзі жағдайға қара...
Қиялдың сахары кең.
**Негізгі мағынасы** «Қиялдың сахары кең» деген мақал адамның ойы мен елестету әлемі шексіз екенін білдіреді. Тура мағы...
Ай қамын бір рет ойласаң,
Жыл қамын он рет ойла.
Жыл қамын он рет ойла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды алдағыны ерте ойлап, істі уақытында жоспарлауға шақырады. Тура мағынасында айлық қ...
Қаттыны жұмсақ жеңеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатты, берік нәрсені жұмсақ нәрсе жеңеді деген ой. Астарлы мағынасы —...
Ақымақтың алды-арты болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақ адам алға да, артқа да жөндеп қарамайды, яғни істің байыбына б...
Көкіректе ақыл болмаса,
Көз - шалбардың жыртығы.
Көз - шалбардың жыртығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамда ішкі ой, парасат, ақыл болмаса, сыртқы көріністің де, көздің бар-жоғының да пайдас...
Оншадан мұнша жүріп.
**Негізгі мағынасы** «Оншадан мұнша жүріп» деген мақал аз ғана берекесіз қимылдан, ұсақ-түйек әрекеттен де нәтиже шықпа...
Айта білген сөз маржан,
Қосылмасын сөз арзан.
Қосылмасын сөз арзан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің қадірін білуді үйретеді. Ойлы, орнымен айтылған сөз — маржан сияқты қымбат, әдемі,...
Көп жүргеннің сирағы көрінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көп жүрген адамның аяғы, сирағы жұқарып, жүдеу тартады. Астарлы мағынас...
Отының болмаса, көршіден сұра,
Өзің білмесең, кісіден сұра.
Өзің білмесең, кісіден сұра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қажет нәрсені таба алмасаң, жақыныңнан немесе білген кісіден сұрауға болатынын айт...
Сылдыры бар да, салмағы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай әдемі, дауысы көп, бірақ шын мәнінде салмақсыз, пайдасы аз нәрсені меңзейді. Яғни...
Ойхой, көкірек,
Не демейді сұм жүрек.
Не демейді сұм жүрек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі дүниесіндегі ой мен жүректің арпалысын білдіреді. Тура мағынасында «көкірек»...
Шындық қамал бұзар.
**Негізгі мағынасы** «Шындық қамал бұзар» деген мақалдың тура мағынасы жоққа жуық, өйткені мұнда нақты қамал туралы еме...
Ойшы ой ойлағанша,
Тентек іс бітірер.
Тентек іс бітірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ойға шомып, көп толғанып тұрған кезде тентек, шапшаң адам өз ісін баста...
Бірі кемнің бәрі кем.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің басында бір нәрсе жетіспесе, оның салдары тек соған ғана емес...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.