Биік таудың төбесін көріп, түбіне барма,
Жақсының атын естіп, үйіне барма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды сыртқы әсерге ермей, асығыс шешім қабылдамауға шақырады. Биік таудың төбесі алыстан әдемі көрінгенімен, түбі қиын, қауіпті немесе күткеннен өзгеше болуы мүмкін. Сол сияқты, біреудің «жақсы» деген атын естіп, оны толық танып-білмей жатып, өз бетіңше сеніп, араласа беру дұрыс емес. Астарлы мағынасы — кез келген адамды не істі сыртқы көрінісіне қарап емес, шын мәніне қарап бағалау керек.
Образдар мен теңеулер
«Биік тау» — сырттай сұлу, бірақ ішкі сырын білмесең, баруың ауыр деген өмірлік бейне. «Төбесі» — көзге бірінші түсетін, тартымды жағы. «Түбі» — шынайы болмысы, қиын тұсы. Ал «жақсының аты» — ел ішіндегі абырой, жақсы сөз, бірақ оның бәрі шындыққа сай бола бермейді. Мұнда халық адамды да, ортаны да тек атақпен өлшеуге болмайтынын меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіге, таныстыққа, жұмыс таңдауға да сай келеді. Мысалы, интернетте бір адам өте беделді болып көрінуі мүмкін, бірақ онымен жақын араласқанда мінезі ауыр, сөзі мен ісі сәйкес келмеуі ықтимал. Сондықтан біреудің мақтауына сүйеніп, тек сыртқы беделге қарап сену — қателік.
Jaqsynyń atyn estip, úıine barma.