Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
305.9K
Қаралым
251
Орташа
Сұрыптау:
Ойлану кейде наркескен,
Жүректі сара тіледі.
Жүректі сара тіледі.
**Негізгі мағынасы** Ойлану кейде наркескенге теңеледі: дұрыс ой адамның ішкі әлемін қозғап, жанын да, намысын да ауыр с...
Терең құдықтың суы тәтті.
**Негізгі мағынасы** Терең құдықтың суы тәтті деген мақалдың тура мағынасы — құдық неғұрлым терең болса, оның суы көбіне...
Тышқан ініне кіре алмай жүріп,
Құйрығына қалжауыр байлар.
Құйрығына қалжауыр байлар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз шамасын білмей, қолынан келмейтін іске ұрынатын адамды әжуалайды. Тура мағынада тышқан...
Біріктіріп айтса, бидікі жөн,
Құрастырып айтса, құлдікі жөн.
Құрастырып айтса, құлдікі жөн.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ойды шашыратпай, жинақы да жүйелі айтқан сөз дұрыс деп танылатынын...
Ел құлағы - елу.
**Негізгі мағынасы** «Ел құлағы — елу» деген мақалдың тура мағынасы — ел ішіндегі хабарды, сөзді көп адам естиді деген о...
Бір атары бар.
**Негізгі мағынасы** «Бір атары бар» деген мақал біреудің ішкі сырын, осал тұсын, айтқызбай қоятын кемшілігін меңзейді....
Бір басқа - бір көз.
**Негізгі мағынасы** «Бір басқа - бір көз» деген мақал адамға керегі өз орнымен берілетінін, әр нәрсенің жұбы, өлшемі, ш...
Тіліңмен жүгірме, біліміңмен жүгір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға сөзге еріп асықпа, білімге сүйеніп әрекет ет деген ой айтады. Тура мағынасында, ті...
Базарға әркім барар,
Өзіне керегін алар.
Өзіне керегін алар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарға барған адам өз қажетіне жарайтын затты таңдап алады. Астарлы м...
Көп білсең де, көптен артық білмейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның білімі қанша мол болса да, көпшілік қауымның тәжірибесі мен орт...
Көмекейің қышыса,
Асаудың бір жолын тап.
Асаудың бір жолын тап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзге әуес, тілі шыдамай тұратын адамға қарата айтылады. Тура мағынасында — «сөйлегің кел...
Қол қолды табар,
Шариғат жолды табар.
Шариғат жолды табар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жалғыз қалмай, өзіне лайық серік, тірек немесе бағыт табатынын білдіреді. Тура ма...
Аңғал қашқанға да, қуғанга да серік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аңғал, яғни аңқау не байқамайтын адам қашқанға да, қуғанға да ілесіп ке...
Биікке шықсаң, көзің ашылады,
Жақсымен жолдас болсаң, көңілің ашылады.
Жақсымен жолдас болсаң, көңілің ашылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ортасы мен өрісі кеңейсе, ой-санасы да өсетінін білдіреді. Тура мағынасында биікк...
Бой жетпеген жерге ой жетеді.
**Негізгі мағынасы** Бой жетпеген жерге ой жетеді дегеніміз — адамның күші, қолы не мүмкіндігі жетпейтін іске ақылы, қия...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.