Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
306K
Қаралым
252
Орташа
Сұрыптау:
Топтан озған - шешен,
Көптен озған - көсем.
Көптен озған - көсем.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көптің ішінен озып шығу — жай ғана алға шығу емес, ерекше қабілет пен с...
Тумағанның түбі шикі.
**Негізгі мағынасы** «Тумағанның түбі шикі» деген мақал адам әлі көрінбеген, ісі басталмаған немесе нәтижесі анықталмағ...
Із жолға жеткізер,
Жол елге жеткізер.
Жол елге жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ізге ерген адам жол табады, ал жол адамды елге, мақсатты жерге жеткізе...
Қалған көлге бақа айғыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көлдің жағасында жүрген бақаны айғырға теңеу. Астарлы мағынасы — шын м...
Теңгелі жерде теңдік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Теңгелі жерде теңдік жоқ деген сөздің тура мағынасы — ақша бар жерде әділдік әлсірейді, байлық арал...
Төрешілдің ертеңі таусылмайды,
Мылжыңның «ертеңгісі» таусылмайды.
Мылжыңның «ертеңгісі» таусылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзге берік болмай, істі кейінге қалдыра беретін адамды сынайды. Төрешілдікке, яғни орынс...
Өсекке керең бол,
Ойға терең бол.
Ойға терең бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды бос сөзге, ғайбат пен өсекке ермей, ақылға салып өмір сүруге үндейді. «Өсекке кер...
Жақсы жерге жатсаң,
Жақсы-жақсы түс көресің;
Жаман жерге жатсаң,
Жаман-жаман түс көресің.
Жақсы-жақсы түс көресің;
Жаман жерге жатсаң,
Жаман-жаман түс көресің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қай жерде жатса, соған сай түс көруі мүмкін деген байқаудан туған...
Жоқ іздеген жоғалғанды табады.
**Негізгі мағынасы** Жоқ іздеген жоғалғанды табады деген мақал адам бір нәрсені шын ықыласпен, табандылықпен, сабырмен і...
Үлкен пышақ ұялғанынан өтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен пышақ кедергіге іліксе де, өз өткірлігінің арқасында кесіп өтеді....
Көмбенің иесі екеу:
біреуі - көмген, біреуі - көрген.
біреуі - көмген, біреуі - көрген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені көмген адам мен оны көріп тұрған адам ғана оның қайда екен...
Шын аңшының алдына аңның өзі келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — шын мәнінде шебер, тәжірибелі аңшы болса, аңды ұзақ қумай-ақ, ол өзі с...
Бір сөз
ұйықтап жатқан мың сөзді оятады.
ұйықтап жатқан мың сөзді оятады.
**Негізгі мағынасы** Бір орынды, дәл айтылған сөз кейде көп ойды қозғап, адамның санасын серпілтеді. Тура мағынада бұл —...
Көңілі көкте.
**Негізгі мағынасы** «Көңілі көкте» деген тіркес адамның ойы асқақ, арманы биік, талабы үлкен екенін білдіреді. Тура ма...
Ақымақтың айты алты күн.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылы кем, ойланбай сөйлейтін немесе істейтін адамның сөзі де, уәдесі де ұзаққа бармайтын...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.