Із жолға жеткізер,
Жол елге жеткізер.

Негізгі мағынасы

Бұл мақалдың тура мағынасы — ізге ерген адам жол табады, ал жол адамды елге, мақсатты жерге жеткізеді. Астарлы мағынасы — өмірде дұрыс бағыт пен ізденіс болса, адам алысқа барады, мұратына жетеді. Яғни, істің бастамасы — іздеу, талаптану, ал нәтижесі — табыс пен қауышу. Ізсіз адам жол таппайды, жолсыз адам елге жете алмайды. Сондықтан бұл сөз талпыныс пен бағдардың маңызын үйретеді.

Образдар мен теңеулер

Мұндағы «із» — адамның қалдырған ізі ғана емес, мақсатқа апаратын белгі, тәжірибе, бағыт-бағдар деген ұғым. «Жол» — өмір соқпағы, ал «ел» — тек ауыл не жұрт емес, сонымен бірге мұрат, қауышар мекен, түпкі мақсат. Халық бұл арқылы кез келген істің өз жолы болатынын, сол жолды табу үшін белгі мен ізденіс қажет екенін меңзейді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Қазір бұл мақал оқу, жұмыс, кәсіп таңдауда өте орынды айтылады. Мысалы, жас маман өз саласын табу үшін түрлі тәжірибе жинап, ізденсе, ақырында өзіне лайық жұмысқа орналасады. Сол кезде «Із жолға жеткізер, жол елге жеткізер» деп, талап пен бағыттың адамды нәтижеге жеткізетінін айтады.