Жақсының өзі кішік, ойы биік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жақсы адам өз ісімен де, мінезімен де қарапайым болады. Ол өзін өзгеден жоғары қоймайды, кішіпейіл келеді. Бірақ оның ойы, мақсаты, арманы кең, биік болады. Яғни, адамдықтың өлшемі сыртқы паңдықта емес, ішкі парасат пен таза ниетте екенін аңғартады. Бұл мақал жақсы адамның табиғаты жұпыны, жүріс-тұрысы сыпайы болса да, ойлау деңгейі терең, талап-тілегі үлкен болатынын білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кішік» сөзі — кішіпейіл, иіліп тұратын, тәкаппар емес адамды білдіреді. Ал «ойы биік» дегені — оның ақылы, түсінігі, көзқарасы кең, арман-мақсаты асқақ екенін көрсетеді. «Кішік» пен «биік» сөздерінің қарама-қарсы қойылуы арқылы халық жақсы мінездің шынайы келбетін айқындаған: сырттай қарапайым, іштей кемел.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте орынды. Мысалы, қызметте жоғары лауазымға жеткен адам қарапайым қалпын сақтап, өзгеге сыйластықпен қараса, оны жұрт ерекше құрметтейді. Осындай адам көптің сеніміне ие болады, өйткені оның беделі мансабынан емес, кішіпейілдігі мен терең ойынан туындайды.