Келген - дәулет, кеткен - бейнет.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің келуі де, кетуі де адамның тұрмысында өз әсерін қалдырады деген ой. Астарлы мағынасы — келген адам үйге ырыс, қызық, көмек немесе береке әкелуі мүмкін, ал кеткен адаммен бірге шаруа, жауапкершілік, ауыртпалық не қиындық та кетіп, не қайтадан басталуы мүмкін. Яғни, өмірде әрбір адамның орны бар, оның келуі де, кетуі де белгілі бір өзгеріс тудырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «дәулет» сөзі тек ақша немесе байлық емес, береке, қуаныш, сәттілік, игілік мағынасын береді. Ал «бейнет» — еңбек, қиындық, шаршау, жауапкершілік. Мақалда адам өмірі мен тұрмысындағы екі қарама-қарсы күй салыстырылады: бір жағында береке, бір жағында ауырлық. Осы арқылы халық адамның ықпалы мен ортаның рөлін терең түсіндіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жаңа әріптес келіп, ұжымға серпін бергенде немесе бір жауапкершілігі ауыр адам жұмыстан кеткенде айтылуы мүмкін. Мысалы, тәжірибелі маман командаға қосылса, жұмыс жеңілдеп, нәтиже жақсаруы ықтимал — бұл «келген - дәулет» дегенге сай. Ал қиын мінезді адам кетсе, ұжымдағы қысым азайып, тыныштық орнайды — бұл «кеткен - бейнет» мағынасын көрсетеді.