Болған іске болаттай бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды болған жағдайға байсалдылықпен қарап, сабыр сақтауға үндейді. Бір істі өзгерту мүмкін болмай қалса, оған күйініп, босқа әлсірей бермей, болаттай берік мінез таныту керек деген ой айтылады. Яғни өткен іске өкінумен емес, одан сабақ алып, алдағы қадамды дұрыс жасау маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «болаттай» сөзі берік, сынбайтын, иілмейтін қасиетті білдіреді. Болат — қатты, төзімді металл. Сол сияқты адам да қиындыққа шыдамды, ойы орнықты, мінезі мықты болуы керек деген бейне жасалған. Мақал адам рухының беріктігін темірдей қасиетпен салыстырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жоспар бұзылғанда, жұмыс күткендей болмай қалғанда немесе емтиханнан төмен баға алғанда жиі қолданылады. Мысалы, студент емтиханнан сүрініп қалса, «болды, енді қайтадан дайындалып, келесіде жақсы тапсырамын» деп сабыр қылады. Осындайда мақалда айтылғандай, өткен іске өкінбей, берік мінезбен алға қарау керек. Бұл сөз адамды сабырға, төзімге және ішкі күшті сақтауға тәрбиелейді.