Боларыңда болып өт,
Бозжорғадай желіп өт.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірдің, жастықтың, мүмкіндік пен күш-қуаттың қадірін дер кезінде біл дегенді білдіреді. Тура мағынада «боларыңда болып өт» — қолыңда барың бар кезде, уақытың мен шамаң жеткенде іске жара деген ой. Астарлы мағынада адам жас шағында, денсаулығы мықты, жігері мол кезінде босқа жүрмей, арманын орындап, із қалдырып үлгеруі керек. Өйткені адамда бәрі бірдей мәңгі тұрмайды: уақыт та, күш те, мүмкіндік те өтпелі.
Образдар мен теңеулер
«Бозжорғадай желіп өт» деген тіркес өте әсерлі. Бозжорға — жүрісі жеңіл, жүйрік, сәнді ат. Мұндағы образ адамның өмір жолын баяу сүйретпей, сергек, ширақ, жинақы өткізу керегін меңзейді. «Желіп өту» — тез қимылдау ғана емес, мақсатты, пысық, жігерлі өмір сүрудің белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жас адамға оқуын, кәсібін, қабілетін кейінге қалдырмауды ескертеді. Мысалы, университетте оқып жүргенде тіл үйреніп, тәжірибе жинап, дағды қалыптастырған дұрыс, өйткені мүмкіндік бар кезде әрекет етпесең, кейін өкініп қалуың мүмкін.
Bozjorǵadaı jelip ót.