Көпшілік қауым туралы 432
Көпшілік қауым жайлы қазақ мақал-мәтелдері: ел бірлігі, жұрт пікірі, ортақ мүдде мен ынтымақ туралы нақылдар.
432
Мақал-мәтел
89.2K
Қаралым
206
Орташа
Сұрыптау:
Көтермен болса жұрт жаман.
**Негізгі мағынасы** «Көтермен болса жұрт жаман» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамға не бір іске қарап тұтас жұрт...
Жездеме тиіп жетілгенім бар болсын.
**Негізгі мағынасы** «Жездеме тиіп жетілгенім бар болсын» деген мақал адамның біреудің арқасында болса да өмірден орнын...
Бет-бетімен түйе айдап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істің тәртібі жоқ, ортақ бағыт пен келісімсіз атқарылып жатқанын білдіреді. Тура мағы...
Тоқал ешкі қой бұзар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоқал ешкі қойға тиіп, мазасын алып, тынышын бұзады. Астарлы мағынасы...
Сайда саны көптің
Қырда жаны көп.
Қырда жаны көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көптің күші мен қадірін айтады. Тура мағынасында сайда да, қырда да адам көп болса, тірші...
Жалғыз жігіт жарымас.
**Негізгі мағынасы** Жалғыз жүрген адам, қанша қайратты болса да, үлкен істі толық еңсере алмайды деген ой айтылады. Мұн...
Тентегін тыйған ел болар.
**Негізгі мағынасы** «Тентегін тыйған ел болар» деген мақалдың тура мағынасы — ел ішіндегі бұзақы, тәртіпсіз адамға дер...
Халыққа түзелмеген,
Қалыпқа да түзелмейді.
Қалыпқа да түзелмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адам көпшілікке, елге, ортаға икемделмесе, белгілі бір тәртіп пен қ...
Қазы - хан қасында,
Қараша - жар басында.
Қараша - жар басында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қоғамдағы теңсіздікті, ел ішіндегі орын-орынды білдіреді. Тура мағынасында қазы ханның қа...
Достыққа бірлік пен теңдік дәнекер.
**Негізгі мағынасы** Достықтың берік болуы үшін адамдардың арасына бірлік пен теңдік керек. Яғни шынайы дос болу тек жақ...
Қызды ауыл өсекшіл.
**Негізгі мағынасы** «Қызды ауыл өсекшіл» деген мақалдың тура мағынасы — бойжеткен қыздары көп ауылда әңгіме, сөз, гу-г...
Елмен көгерген еленбес.
**Негізгі мағынасы** «Елмен көгерген еленбес» деген мақалдың түйіні — адам жеке дара емес, ел-жұртпен, қауыммен бірге өс...
Бір түйенің құмалағына
Қырық кісі тайып жығылыпты.
Қырық кісі тайып жығылыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бір түйенің шағын құмалағына да қырық адамның тайып жығылғаны а...
Көп жүрген жер көңілді .
**Негізгі мағынасы** «Көп жүрген жер көңілді» деген мақалдың тура мағынасы — адамдар жиі барып-келіп, араласып тұратын...
Көптен қоян құтылмас.
**Негізгі мағынасы** «Көптен қоян құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — қоян сияқты әлсіз, шапшаң аңның көп адамның қ...
Ең көп оқылған
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Құтты қонақ келсе,
Қой егіз табар.
Құтсыз қонақ келсе,
Қойға қасқыр шабар.
Қой егіз табар.
Құтсыз қонақ келсе,
Қойға қасқыр шабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонақтың да берекелі, не берекесіз болатынын астарлап көрсетеді. Құтты, сыйлы қонақ келсе...
Бұл бөлімде көпшілік қауым, жұртшылық және елдік сана туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Мұндай нақылдар халықтың ортақ ақылы мен тәжірибесінен туып, қоғамдағы тәртіп, бірлік, ынтымақ, ортақ мүддені алға қояды. Көптің күші, елдің берекесі, жұрттың пікірі секілді ұғымдарды қысқа да нұсқа жеткізіп, адамды қауыммен санасуға үндейді.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.