Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
85.1K
Қаралым
263
Орташа
Сұрыптау:
Қызыңды жеріне бер,
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
Жер ыңғайы келмесе, еріне бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың орнын, тұрмысқа шығатын жерін таңдауда ұқыптылық керек екенін аңғартады. Тура...
Екі сиырың болса, айран болар,
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі нәрсенің шамасы мен үйлесімін салыстырады. Тура мағынасында, екі сиыр болса, сүт мола...
Қызы бар ауылдыц қыдыры бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ішінде қызы бар ауылда қонақтың, көрген-білгеннің, аралас-құралас адам...
Алқатсаң, алқат қызыңды,
Ақтар ол дәм-тұзыңды.
Ақтар ол дәм-тұзыңды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қызды дұрыс тәрбиелеп, жөн-жосықпен өсірсең, ол ертең барған жерінде ата-анасының абыройы...
Еркекқұмар әйел ерге жарымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда еркекке тым құмар, көзқарасы тұрақсыз әйел туралы айтады. Астарлы мағын...
Жақсы келін құрдасыңдай болар,
Жақсы ұлың сырласыңдай болар.
Жақсы ұлың сырласыңдай болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы келін мен жақсы ұлдың отбасындағы орны аса қымбат екенін білдіреді. Тура мағынасынд...
Қатының жақсы болса, жұмақ үйіңде,
Қатының жаман болса, тозақ үйіңде.
Қатының жаман болса, тозақ үйіңде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі тыныштық пен берекенің көбіне әйелдің мінезі, сабыры мен ақылына байланыс...
Жаман жігіт той бұзар,
Жаман әйел үй бұзар.
Жаман әйел үй бұзар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді адамның, әсіресе үй ішіндегі берекені кетіретін кісінің зиянын айтады. Тура...
Қыздың сырын төркіні біледі.
**Негізгі мағынасы** Қыздың сырына ең жақын, ең жақсы білетін адамдар — оның төркіні, яғни өз әке-шешесі мен туған-туысы...
Қатты қаңтар болмай,
Су-теңіз тоңбайды,
Қатын шайпау болмай,
Ер жалғыз үй қонбайды.
Су-теңіз тоңбайды,
Қатын шайпау болмай,
Ер жалғыз үй қонбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қыс қатты болмаса, су мен теңіз толық қатпайды; ал отбасында әйелдің мі...
Жар жол болмас, жат ел болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жар мен жат елдің жолы бір болмайды, яғни олардың орны, ықпалы, бағыты...
Ерлі-зайыптының ортасына есі кеткен отырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлі-зайыптылардың арасына жөнсіз араласу, олардың жеке мәселесіне орынсыз килігу дұрыс е...
Жаман қатын қыз табар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мінезі жаман, берекесіз әйел ерінің де, үйінің де тынышын кетіріп, ақы...
Судық түбін шым бөгейді,
Даудың түбін қыз бөгейді.
Даудың түбін қыз бөгейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі істің түйінін әйелдің, әсіресе қыздың, ибалы мінезі мен ақыл-парасаты жұмсарта...
Әйелдің абыройы - дақ түспеген ары.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әйел адамның қадір-қасиеті оның ар-намысымен өлшенетінін айтады. Тура мағынасында, «абыр...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Қалыңсыз қыз болса да
Кәдесіз қыз болмайды.
Кәдесіз қыз болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қалыңмал сұралмаса да, қызды ешбір кәде-сый, жөн-жоралғысыз ұзатуға бо...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.