Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
85.2K
Қаралым
263
Орташа
Сұрыптау:
Жігіт - әулет жалғасы,
Қыз - қырық жеті.
Қыз - қырық жеті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасының, әулеттің жалғасуы ұл мен қыздың тәрбиесіне, мінезіне және абыройына байланысты...
Кіші қатын - кісі қатыны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кішкентай не жас әйел де, үлкен де, кіші де бірдей адам, бірдей құрмет...
Кей сорлының қатыны
Күндіз ауру, түнде сау.
Күндіз ауру, түнде сау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кейбір үй ішіндегі ауыр жағдайды, әсіресе ер мен әйелдің тірлігі жараспай, бірінің қолайс...
Бала таппаған қатыннан
Лақтаған ешкі артық.
Лақтаған ешкі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бала көтермеген әйелден лақтаған ешкі артық деген ой. Астарлы мағынасы...
Байын билеген әйел ауылды билеймін деп
Шәрһәкім болады.
Шәрһәкім болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі орнын білмей, өз шеңберінен асып кеткісі келген адам туралы айтады. Тура...
Қызбен алыспа, қысырақпен жарыспа
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баламен орынсыз дауласпа, ал қысырақпен жарысқа түспе деген ойды білдіреді. Тура мағ...
Тұзды көп сақтама, су болады.
Қызды көп сақтама, күң болады.
Қызды көп сақтама, күң болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал артық сақтаудың, бір нәрсені орынсыз шектен тыс бақылаудың зиянын ескертеді. Тұзды көп са...
Абыройды ақ отау жапты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасында «ақ отау» — жаңа түскен келіннің шаңырағы, яғни отбасының жаңа бейнес...
Жігітке жар қымбат,
Намыс пен ар қымбат.
Намыс пен ар қымбат.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігіт үшін өмірдегі ең қымбат құндылықтарды көрсетеді. Тура мағынасында, жігітке сүйікті...
Сүймегенді сүйемін,
сүйерімнің көңілі үшін.
сүйерімнің көңілі үшін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз көңілінен гөрі сүйген жанның көңілін жоғары қоятынын білдіреді. Тура мағынасын...
Қызды жеңге,
Жеңгені теңге бұзады.
Жеңгені теңге бұзады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа жуық, ал астарлы мағынасы өте терең. Мұнда қыз баланың да, жеңгені...
Күзгі күннің көзіне қызыңды қой,
Көктемнің күніне келініңді қой.
Көктемнің күніне келініңді қой.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күздің жайлы, жұмсақ күнінде қызды дала жұмысына, ал көктемнің қарбала...
Әділсіз болса, би оңбас,
Әйелсіз болса, үй оңбас.
Әйелсіз болса, үй оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі ойды қатар айтады. Біріншісі: би әділ болмаса, ел ісі түзелмейді, өйткені би — дауды...
Жасауы бар қыздың күйеуі жуас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жасауымен, яғни қалыңмалдан бөлек үйге алып баратын дүние-мүлкімен бар...
Жар төсегі - алтын тақ.
**Негізгі мағынасы** «Жар төсегі - алтын тақ» деген мақал ерлі-зайыптылардың татулығы мен сыйластығы адам өміріндегі ең...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Қалыңсыз қыз болса да
Кәдесіз қыз болмайды.
Кәдесіз қыз болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қалыңмал сұралмаса да, қызды ешбір кәде-сый, жөн-жоралғысыз ұзатуға бо...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.