Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
189.9K
Қаралым
179
Орташа
Сұрыптау:
Істемеген тістемейді.
**Негізгі мағынасы** «Істемеген тістемейді» деген мақал еңбексіз, әрекетсіз пайда да, нәтиже де болмайтынын білдіреді....
Өріске қарай мал өсер,
Өзенге қарай тал өсер.
Өзенге қарай тал өсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мал өріске барса, жақсы жайылып семіреді; тал өзенге жақын өссе, суы...
Жамау тапқан жарлы болмас.
**Негізгі мағынасы** Жамау тапқан жарлы болмас деген мақал сырттай қарағанда кедей адамға киімнің жыртығын жамау ғана же...
Жаман ұста жанынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сапасыз, істі дұрыс меңгермеген ұста өз жанынан да, қолынан да жаманды...
Өз қуырдағы өзінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әр нәрсенің өз қуырдағында, өз ыдысында болуы. Астарлы мағынасы — адам...
Тау белгісі - тас,
Жомарт белгісі - ас.
Жомарт белгісі - ас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның немесе заттың табиғи белгісі арқылы танылатынын білдіреді. Тау таспен көрінсе, жо...
Ерінбеген емер,
Қажымаған жеңер.
Қажымаған жеңер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектен қашпаған, табанды адам ақыры өз мақсатына жететінін білдіреді. Тура мағынасында:...
Екпесең, жер қысырайды,
Күтпесең, көл қысырайды.
Күтпесең, көл қысырайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жерге дән екпесең, ол игерілмей бос қалады; көлге күтім жасамасаң, суы...
Қаз тойғанына семірмейді,
Орғанына семіреді.
Орғанына семіреді.
**Негізгі мағынасы** Қаздың семіруі тойған асынан емес, орған шөбінің молдығынан деген ой айтылады. Яғни тіршілікке қаже...
Тойған қарын ойға бөгет.
**Негізгі мағынасы** Тойып алған адамда ой сергектігі мен әрекетке ынта бәсеңдейді. Бұл мақалдың тура мағынасы — қарны т...
Күбі де май, күбінің түбі де май.
**Негізгі мағынасы** Күбі – қымыз, айран не май пісетін ыдыс. «Күбі де май, күбінің түбі де май» деген мақалдың тура мағ...
Ойыншының тамағы тоқ.
**Негізгі мағынасы** «Ойыншының тамағы тоқ» деген мақал тура мағынасында ойынға берілген, босқа уақыт өткізетін адамның...
Өмірі зақым жылқы бақсын,
Үзеңгісін ұзын тақсын.
Үзеңгісін ұзын тақсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірі бір іске, бір кәсіпке байланған адам сол ісін жақсы біліп, соған сай жабдықтанып, с...
Балықшының үйіне барсаң, қарма жерсің,
Егіншінің үйіне барсаң, жарма жерсің.
Егіншінің үйіне барсаң, жарма жерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамның өз кәсібіне сай ырысы, тірлігі және дайындаған несібесі болатынын білдіреді. Б...
Өнерлі істе жеміс бар,
Өрелі істе жеңіс бар.
Өрелі істе жеңіс бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің жай ғана атқарылуы емес, оның сапалы, шебер және мақсатты орындалуы маңызды екен...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.