Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
296.1K
Қаралым
279
Орташа
Сұрыптау:
Жақтырмасаң, қойыңды бақтырма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің ісі мен кеңесін, мінезі не басқару тәсілі ұнамаса, оны зорлап іске араластырма д...
Жолаушының ақысы жүрсе бітеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолаушының жол ақысы, шығыны жүріп, діттеген жеріне жеткенде ғана аяқт...
Таудан тас арқалаған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — таудан тас көтеріп, арқалап әкелу. Астарлы мағынасы — адамға өте ауыр,...
Елдің елдігі - аузының бірлігі,
Ердің ерлігі - етінің тірлігі.
Ердің ерлігі - етінің тірлігі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, ердің де қадірі бірлікте екенін аңғартады. Бірінші жолда халықтың ел болып ұйыс...
Сиырдың сүті болсын,
Әйелдің асы болсын.
Әйелдің асы болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сиырдың сүті үйге береке, әйелдің жасаған асы отбасына қорек болсын де...
Тарыны берген кісіден көрейін бе,
Жей білмеген кісіден көрейін бе?!
Жей білмеген кісіден көрейін бе?!
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тарыны берген адамнан көрген пайда мен оны дұрыс пайдалана алмаған адам...
Жалқаулық - жаман ауру.
**Негізгі мағынасы** Жалқаулық — адамның бойындағы ең зиянды мінездердің бірі. Мақал тура мағынасында оны «ауру» деп ата...
Алманы шөлге ек, салыны көлге ек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істі өз орнымен, өзіне қолайлы жерде істеу керек дегенді білдіреді. Тура мағынасында алма...
Жебір түйе жабуын жер,
Жебір жігіт ауылын жер.
Жебір жігіт ауылын жер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бойындағы ашкөздік пен пейілсіздікті сынайды. Тура мағынада жебір түйе өз жабуын да,...
Елің жаман болса,
Бір жақсыны сағала.
Атың жаман болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Бір жақсыны сағала.
Атың жаман болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің ортасы нашар, берекесіз болса, адамға жақсы, өнегелі жанға жақындап, соның соңынан...
Ойна, жұмысты да ойла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға тек қызыққа беріліп кетпей, істің де, жауапкершіліктің де жайын ойлау керек екенін...
Қыс қыстығын қылмаса,
Жаз жаздығын қылмайды.
Жаз жаздығын қылмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыс өзіне тән салқын, қытымыр мінезін көрсетсе, жаз да өз жылуын, жайм...
Құнан атқа жеткізер,
Ат мұратқа жеткізер.
Ат мұратқа жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Құнан — әлі толық үйретіліп, баптала бастаған жас жылқы. Мақалдың тура мағынасы: жас ат біртіндеп б...
Шарға ұстаған қара балта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында қолына шарға ұсталған қара балтаны білдіреді: мұндай құрал сырттай қарағ...
Еңбек етсең, ерінің асқа тиер,
Ілбіп кетсең, иегің тасқа тиер.
Ілбіп кетсең, иегің тасқа тиер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды еңбекқорлыққа, белсенділікке шақырады. Егер адам тырысып, маңдай терін төксе, еңбе...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.