Шарға ұстаған қара балта.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тура мағынасында қолына шарға ұсталған қара балтаны білдіреді: мұндай құрал сырттай қарағанда қарапайым, ауыр да берік көрінеді. Астарлы мағынасы — ісі орнықты, сөзі аз, бірақ қуатты, қажырлы адамды меңзейді. Яғни адам сыртқы сәнімен емес, істеген ісінің салмағымен бағаланады. Қара балта қандай ағашты да шапса, өз күшін көрсетеді; сол сияқты мұндай адам да қиындыққа тайсалмай, қажет жерде нақты әрекет етеді.
Образдар мен теңеулер
«Қара балта» — берік, шыдамды, еңбекке жарайтын құралдың бейнесі. Ал «шарға ұстау» — құралды әбден әбзелдеп, қолға ыңғайлап, іске дайын күйге келтіруді аңғартады. Осы образ арқылы қазақ танымы қарапайымдылықты, мықтылықты және дайындықты бірге көрсетеді. Мұнда артық әшекей жоқ, тек пайдаға жарайтын күш бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал мінезі мығым, ісіне сенімді адамға қатысты айтылады. Мысалы, ұжымда көп сөйлемейтін, бірақ тапсырманы уақытында әрі сапалы орындайтын қызметкерге: «Мынау нағыз шарға ұстаған қара балта екен» деуге болады. Бұл оның сырттай қарапайым болғанымен, іс жүзінде өте пайдалы екенін білдіреді.