Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
296.4K
Қаралым
279
Орташа
Сұрыптау:
Еңбек - дәулет, бедел - сәулет.
**Негізгі мағынасы** «Еңбек - дәулет, бедел - сәулет» деген мақал адамның өмірдегі шын байлығы мен қадірі еңбектен туат...
Мойнында - қосақ, артында - тіркеу.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы малдың мойнында қосақ, артында тіркеу бар екенін білдіреді. Астарлы мағы...
Әлсіз ат - сүріншек,
Ақымақ адам - еріншек.
Ақымақ адам - еріншек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен мінезді салыстырып, әлсіздік пен кемшіліктің салдарын көрсетеді. Тура мағынасынд...
Еңбекқор ұйқыдан ширап тұрады,
Жалқау ұйқыдан қирап тұрады.
Жалқау ұйқыдан қирап тұрады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексүйгіш адам ерте тұрып, қимылға дайын, сергек, жинақы болатынын білдіреді. Ал жалқау...
Арба иесі - күпшек,
Киіз иесі - білек.
Киіз иесі - білек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — арбаның күпшегін, киіздің берік болуы иесіне байланысты. Астарлы мағын...
Диірмен тас та болса,
Жұртқа жейтін ас береді.
Жұртқа жейтін ас береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — диірменнің тасы қатты, ауыр нәрсе болғанымен, ол ұн тартып, халыққа а...
Жастықта еңбек бер,
Қартайғанда дәулет бер.
Қартайғанда дәулет бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды жастық шақта қол қусырып отырмай, еңбек етіп, маңдай тер төгуге шақырады. Жастық —...
Істемеген тістемейді.
**Негізгі мағынасы** «Істемеген тістемейді» деген мақал еңбексіз, әрекетсіз пайда да, нәтиже де болмайтынын білдіреді....
Жан аяр жау жеңе алмас,
Еріншек егін еге алмас.
Еріншек егін еге алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі ойды қатар айтады. Біріншісі — жаудан қорқып, жанын ғана ойлаған адам қиындыққа төтеп...
Дырдушыл жастық - қайырсыз қарттық.
**Негізгі мағынасы** «Дырдушыл жастық - қайырсыз қарттық» деген мақал жастық шақты бос күлкі, еріншектік, думан мен дум...
Кәсібі бардың, нәсібі бар.
**Негізгі мағынасы** Кәсібі бар адамның несібесі де болады. Бұл мақал тура мағынасында: адам қолынан келетін іс тауып,...
Көтере алмасаң, қоса арқала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер бір жүкті жалғыз көтере алмасаң, оны бірге көтер. Астарлы мағынас...
Сауын саусаң, бие сау,
Боз қырау түспей суалмас.
Боз қырау түспей суалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің уақытында, ыңғайымен істелуін ескертеді. «Сауын саусаң, бие сау» дегені — малды,...
Ел шаруасыз болмас,
Ер жарасыз болмас.
Ер жарасыз болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, ердің де тіршілігі себепсіз, қамсыз болмайтынын меңзейді. Тура мағынасында: елд...
Еріншектің ісі екі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еріншек адам бастаған ісін соңына жеткізе алмай, бір шаруаны екі рет қайта істеуге мәжбүр...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.