Істемеген тістемейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Істемеген тістемейді» деген мақал еңбексіз, әрекетсіз пайда да, нәтиже де болмайтынын білдіреді. Тура мағынасында бір іске кіріспеген адам ештеңеге қол жеткізбейді. Астарлы мағынасында ол адамды жалқаулықтан сақтандырып, мақсатқа жету үшін қимыл керек екенін ескертеді. Қандай істің де жемісі әрекеттен, талпыныстан туады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «істеу» — кез келген еңбек, кәсіп, талаптану; ал «тістемейді» — қол жеткізбейді, дәмін татпайды деген бейнелі ұғым. Мұнда «тістеу» сөзі өмірдің қызығын, пайдалы нәтижені меңзейді. Яғни адам еңбектенбесе, несібенің дәмін де татпайды деген ой берілген. Халық осы қысқа сөз арқылы әрекет пен олжаның байланысын өте әсерлі жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, студент емтиханға дайындалмай, жақсы баға күтсе, бұл мақал соған дәл келеді. Немесе кәсіп бастағысы келген адам жоспар құрып, еңбектенбей табысқа жете алмайды. Яғни табыс, білім, тәжірибе — бәрі де тынымсыз әрекеттің нәтижесі.