Ел туралы 445
Ел туралы мақал-мәтелдер Отан, бірлік, елдік рух пен халықтың тәлімін қысқа да нұсқа жеткізеді.
445
Мақал-мәтел
139.5K
Қаралым
313
Орташа
Сұрыптау:
Айбынды салтын ел бұзбас,
Адамдық антын ер бұзбас.
Адамдық антын ер бұзбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: елдің айбынды, абыройлы салтын кез келген адам бұза алмайды, ал нағыз е...
Ердің жақсысы елімен ойласады,
Әйелдің жақсысы ерімен ойласады.
Әйелдің жақсысы ерімен ойласады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер-азамат пен әйелдің ең жақсы қасиеті — жеке басының қамын ғана емес, отбасы мен елдің м...
Ауыл иті ала болса да,
Бөрі келгенде бірігеді.
Бөрі келгенде бірігеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ауылдың иті кейде өзара ырылдасып, ала-құла, кереғар болып жүруі мүмкін...
Жер тағдыры - ел тағдыры.
**Негізгі мағынасы** «Жер тағдыры — ел тағдыры» деген мақалдың тура мағынасы — жердің жай-күйі қандай болса, елдің де б...
Ерден аспақ бар, елден аспақ жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жеке күш-қайратымен, ерлігімен, тіпті кейде өзінен де асып түсетін биікке жетуі...
Сарттың жаманы «қазақ болам» дер,
Қазақтың жаманы «сарт болам» дер.
Қазақтың жаманы «сарт болам» дер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз тегін, елдік болмысын менсінбей, басқа жұртқа еліктейтін адамды сынайды. Тура мағынада...
Ел алдында ебелек көшеді.
**Негізгі мағынасы** «Ел алдында ебелек көшеді» деген мақал көптің алдында жүріп, жауапкершілігі жоқ, берекесіз немесе...
Әр адам - өз заманының баласы.
**Негізгі мағынасы** «Әр адам - өз заманының баласы» деген мақал адамның мінезі, ой-өрісі, тәрбиесі мен өмірге көзқарас...
Он адам жүрген жерде із,
жүз адам жүрген жерде соқпақ,
мың адам жүрген жерде жол қалады.
жүз адам жүрген жерде соқпақ,
мың адам жүрген жерде жол қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп адамның бір бағытта, бір мақсатпен жасаған ісі ізсіз қалмайтынын білдіреді. Тура мағы...
Атыңнан айырылсаң да,
Ер-тоқымыңнан айырылма
Қатыныңнан айырылсаң да,
Қазан-ошағыңнан айырылма
Қазан-ошағыңнан айырылсаң да,
Халқыңнан айырылма.
Ер-тоқымыңнан айырылма
Қатыныңнан айырылсаң да,
Қазан-ошағыңнан айырылма
Қазан-ошағыңнан айырылсаң да,
Халқыңнан айырылма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі ойы — адам өмірде қандай қиындық көрсе де, өз тірегін, өзегін жоғалтпау керек. А...
Керейден ұл туса,
Алашқа күн туады.
Алашқа күн туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: Керей руынан елге пайдалы, ер жүрек ұл туса, бүкіл Алаш жұртына жақсылы...
Ердің анасы - елдің анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ер азаматты дүниеге әкелген ана тек өз баласының ғана емес, тұтас елді...
Байлық байлық емес, бірлік - байлық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — нағыз байлық тек ақша мен мал-мүлік емес, адамдардың ауызбірлігі. Аста...
Толған ел - толықсыған көл.
**Негізгі мағынасы** «Толған ел - толықсыған көл» деген мақал халықтың бірлігі мен берекесін суы мол, жайқалған көлге т...
Екі ел егес болса,
Епті жігіт қатын алар.
Епті жігіт қатын алар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі егес, араздық күшейсе, ер-азаматқа да, отбасыға да тыныштық бұзылатынын аңғар...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
**Негізгі мағынасы** Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың бел...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
«Ел туралы» мақал-мәтелдер қазақтың елдік санасын, Отанға сүйіспеншілігін, бірлік пен татулықтың қадірін айқын бейнелейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер халықтың ғасырлар бойғы тәжірибесінен туған ой-тұжырымды ықшам түрде жеткізіп, ел мен жердің қасиетін ұғындырады.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.
Мұнда туған жерді құрметтеу, халыққа қызмет ету, намыс пен абыройды сақтау, ынтымақтың күші сияқты тақырыптар жиі айтылады. Елдікті дәріптейтін бұл мақалдар мен мәтелдер жас ұрпаққа тәлім беріп, ұлттық құндылықты сақтауға, қоғамда жауапкершілік пен бауырмалдықты нығайтуға үндейді.