Денсаулық, Дерт, Қасірет туралы 152
Денсаулық, дерт, қасірет туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің қадірін, саулықтың бағасын ұқтырады.
152
Мақал-мәтел
40.5K
Қаралым
266
Орташа
Сұрыптау:
Қартайып өлсең, қапың жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Қартайып өлсең, қапың жоқ» деген мақал адамның өз ғұмырын табиғи жолмен, жасы жетіп, мезгілі келг...
Ажал ажарыңа да, базарыңа да қарамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көркіне де, дәулет-байлығына да ажалдың қарамайтынын айтады. Яғни өлім алд...
Апат айтып келмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кенеттен болатын қиындық пен қасірет алдын ала ескертіп келмейтінін білдіреді. Адам өмірі...
Жөргекте жабысқан ауру өлмей қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаңа туған нәресте жөргектегі кезінен бойға сіңген дерт, мінез не кесел оңайлықпен кетпей...
Болдырған сиыр молаға сүйкенеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіреген, жүдеу сиыр тыныш тұрмай, қабірдің басына барып сүйкенеді. Ас...
Ауру жан иесіне тәтті.
**Негізгі мағынасы** Ауру адамға ең алдымен шипа мен саулық қымбат болады. Денсаулықтың қадірі ауырмай тұрғанда онша сез...
Айналдырған ауру алмай қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамды айналдырып, шыр айналдыратын ауру ақыры жеңіп тынады. Астарлы м...
Бұл дүниенің құсасы о дүниеге кетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның бұл дүниеде көрген уайымы, қайғысы, жүрекке түскен мұңы өлгенн...
Ажалды өле ме, ауру өле ме?
**Негізгі мағынасы** «Ажалды өле ме, ауру өле ме?» деген мақал адам өміріндегі өлімнің бір ғана себептен емес, әртүрлі...
Өмір - самал, ажал - амал.
**Негізгі мағынасы** Өмірдің өзі бір өтпелі кезең екенін, ал ажалдың келуі — адамның еркінен тыс, бұлтартпас шындық екен...
Сау төрде, ауру көрде.
**Негізгі мағынасы** «Сау төрде, ауру көрде» деген мақал денсаулықтың қадірін ұқтырады. Тура мағынасында, сау адам үйдің...
Болдырған ат болпақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әбден болдырған, әбден қажыған ат бірден тыңайып кетпейді, бұрынғы қал...
Ауру өсиеті ізгілік болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ауырған адамның, әсіресе өмірдің қадірін терең сезінген кісінің айтқан ақылы мен ескертпе...
Отқа оралып, суға сүрініп жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам оттың ыстығына да, судың кедергісіне де кезігіп, үнемі ауырлықпен...
Көтеремді отқа айдаса, жоққа қашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көтеріле алмай әлсіреген малды отқа айдаса да, ол бәрібір қашып құтылад...
Ең көп оқылған
Он екі мүшең сау болса,
Қара басың ханмен тең.
Қара басың ханмен тең.
**Негізгі мағынасы** Он екі мүшең сау болса, адамның ең үлкен байлығы — денсаулық екенін білдіреді. Тәні аман, дені бүті...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Жан жарасына уақыт емші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көңіліне түскен қайғы, өкініш, күйзеліс сияқты жан жаралары уақыт өте біртіндеп б...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Көзің ауырса , қолыңды тый ,
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
Ішің ауырса ,аузыңды тый .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз денсаулығын сақтауды, артық қимыл мен артық ас-ішуден тыйылуды ескертеді. Тура...
Бұл санатта денсаулық, дерт және қасірет жайлы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар саулықтың ең үлкен байлық екенін, аурудың алдын алудың маңызын, сабыр мен төзімнің адамға күш беретінін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.
Мақал-мәтелдер арқылы халық ем-домға ғана емес, өмір салтына, еңбек пен тазалыққа, көңіл күй мен рухани қуатқа да мән бергені байқалады. Қасірет пен қиындықты бастан өткергенде қайрат жинап, үміт үзбей, жақсылыққа ұмтылуға үндейтін нақылдар осы бөлімнің өзегін құрайды.