Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
69.7K
Қаралым
169
Орташа
Сұрыптау:
Екі сиырың болса, айран болар,
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
Екі қатының болса, үйің ойран болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі нәрсенің шамасы мен үйлесімін салыстырады. Тура мағынасында, екі сиыр болса, сүт мола...
Үлкен шаңырақтың жанында отау үй көрікті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен шаңырақтың, яғни ордалы үйдің жанында жас отау үй әдемі, көркем к...
Кеңескен іс келісер,
Ақылы жақсы бөлісер.
Ақылы жақсы бөлісер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істі жеке шешпей, ақылдасып атқарудың пайдасын айтады. Тура мағынасы — кеңескен адам...
Ел қуатты болмай,
Қуаныш тұрақты болмайды.
Қуаныш тұрақты болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің қуаты артпай, халықтың жағдайы нығаймай, қуаныш та ұзаққа бармай...
Бермесең - алыспайсың,
келмесең - алыстайсың.
келмесең - алыстайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам қарым-қатынасының өзара әрекетке құрылғанын айтады. Біреуден бір нәрсе күтсең, өзің...
Кең пейілді кемімес.
**Негізгі мағынасы** «Кең пейілді кемімес» деген мақалдың тура мағынасы — жүрегі кең, қолы ашық, ниеті таза адамның бер...
Хан көп болса, жау көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір елде немесе ортада хан, басшы, әмірші көп болса, елдің берекесі кет...
Көтере алмасаң, қоса арқала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер бір жүкті жалғыз көтере алмасаң, оны бірге көтер. Астарлы мағынас...
Елде болса, ерінге тиеді,
Ауылда болса, ауызға тиеді.
Ауылда болса, ауызға тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішінде ырыс пен береке болса, оның игілігі әр адамға жететінін айтады. Тура мағынада б...
Жалғыз шала сәуле болмас,
Жалғыз шырақ тәубе болмас.
Жалғыз шырақ тәубе болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ғана шала жанған сәуле де, бір ғана шырақ та қараңғылықты толық жа...
Екеуге иық көрсеткен біреу - өзінің соры,
Біреуге иық көрсеткен екеу - елінің соры.
Біреуге иық көрсеткен екеу - елінің соры.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адам екі адамға қарсы иық тіреп, өз күшімен оларды жеңгісі келсе,...
Аңдысқан ауыл болмас,
Ерегіскен ел болмас.
Ерегіскен ел болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі қырғи-қабақтық пен ұдайы бақталастықтың береке әкелмейтінін айтады. Тура мағы...
Толған ел - толықсыған көл.
**Негізгі мағынасы** «Толған ел - толықсыған көл» деген мақал халықтың бірлігі мен берекесін суы мол, жайқалған көлге т...
Көптің қолы ұзын
**Негізгі мағынасы** «Көптің қолы ұзын» деген мақалдың тура мағынасы — көп адамның күші, мүмкіндігі бір адамның күшінен...
Барлық адамзат бір бауыр.
**Негізгі мағынасы** «Барлық адамзат бір бауыр» деген мақал адам баласының бәрі түбі бір, жаратылысы ортақ, сондықтан бі...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
"Сіз", "біз' деген жылы сөз, ағайынға жарасар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста ізетті, сыпайы сөйлеудің маңызын білдіреді. «Сіз», «біз» деген сө...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.