Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
135K
Қаралым
328
Орташа
Сұрыптау:
Атаңды жау шапса, бірге шап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық пен ортақ намысты жоғары қояды. Тура мағынасында, егер әкеңе жау тисе, жалғыз қал...
Ел ағыны мен су ағыны тең.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі қозғалыс пен өмір ағысын су ағынымен салыстырады. Тура мағынада өзен қалай то...
Шеткі ауыл көшсе, ортаңғы ауыл шет болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір елді мекеннің шетінде отырған ауыл көшіп кетсе, бұрын ортасында тұ...
Екі ауыз біріксе,
Кер ауызды басады.
Кер ауызды басады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — екі ауыз сөз бір жерден шықса, қисық айтылған, орынсыз, кереғар сөзді...
Көп ісінде береке.
**Негізгі мағынасы** «Көп ісінде береке» деген мақалдың тура мағынасы — бір істі жалғыз адам емес, көп болып атқарса, жұ...
Жерді шым, елді қыз біріктіреді.
**Негізгі мағынасы** Жерді шым біріктіретіні сияқты, елді де қыз баланың орны, беделі мен қамқорлығы біріктіреді. Мұнда...
Ұрыс ырыс қашырар.
**Негізгі мағынасы** «Ұрыс ырыс қашырар» деген мақалдың тура мағынасы — жанжал мен керісудің берекені кетіретіні. Астар...
Хан көп болса, жау көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір елде немесе ортада хан, басшы, әмірші көп болса, елдің берекесі кет...
Жалғыз мая қайымас,
Жалғыз жігіт байымас.
Жалғыз жігіт байымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жалғыз тұрған мая, яғни шөп үйіндісі толық сақталмай, тез тозады; ал ж...
Ауырлықты нар көтереді,
Нар көтермесе, бар көтереді.
Нар көтермесе, бар көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ең ауыр жүктi нар түйе көтереді, ал нар көтере алмаса, қалған малдың б...
Көтере алмасаң, қоса арқала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер бір жүкті жалғыз көтере алмасаң, оны бірге көтер. Астарлы мағынас...
Ордалы құлан ақсағын білдірмес.
**Негізгі мағынасы** Ордалы құлан — көп, ұйымшыл, қуатты үйір деген ұғым. Мақалдың тура мағынасы: құлан үйірімен жүрсе,...
Жақсылық жүрген жерде тапшылық болмайды.
**Негізгі мағынасы** Жақсылық жүрген жерде береке де, ырыс та қатар жүреді деген ой айтылады. Мұндағы тура мағына — адам...
Су келтірер бір кісі,
Егін егер мың кісі.
Егін егер мың кісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамның су жеткізуі, ал мың адамның егін егуі. Астарлы мағынасы —...
Борай-борай қар жауса,
Бұл боран атты өлтірер.
Аз кісіні көп кісі,
Бір сәтіне келтірер.
Бұл боран атты өлтірер.
Аз кісіні көп кісі,
Бір сәтіне келтірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қалың қар жауып, боран соқса, ат жүруден қиналып, әлсіреп, тіпті өліп...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
**Негізгі мағынасы** Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге же...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.