Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
69.7K
Қаралым
169
Орташа
Сұрыптау:
Тынбаған дау жаман,
Қайта шапқан жау жаман.
Қайта шапқан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоқтамаған дау да, қайта-қайта шапқан жау да жаман деген сөз. Астарлы...
Түсініспесе, төрт түлік жат.
**Негізгі мағынасы** Түсінісу мен келісім болмаса, ең жақын деген қатынас та суиды, берекесі кетеді. Бұл мақал тура мағы...
Айырылма, жұртым, үйіріңнен
Айырылсаң үйіріңнен,
Қолың кетпес бүйіріңнен.
Айырылсаң үйіріңнен,
Қолың кетпес бүйіріңнен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел-жұрттан, өз ортасынан ажырамауды ескертеді. Тура мағынасында, үйірінен бөлінген мал әл...
Білім ауысады, ырыс жүғысады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімнің бір адамда ғана қалып қоймай, басқаларға да беріліп, тарайтынын білдіреді. Адам...
Жақсы мұраптың соңынан су ереді,
Жаман мұраптың соңынан шу ереді.
Жаман мұраптың соңынан шу ереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы басшы, ұйымдастырушы не жөн білетін адам тұрған жерде іс те дұрыс жүретінін білдіре...
Татулық - байлық.
**Негізгі мағынасы** «Татулық - байлық» деген мақалдың тура мағынасы жоқ, өйткені мұнда байлық ақша мен дүние емес, ада...
Екі жарты - бір бүтін.
**Негізгі мағынасы** «Екі жарты - бір бүтін» деген мақал ерлі-зайыптының бір-бірін толықтырып, бір шаңыраққа айналатыны...
Той - тоқшылық нышаны.
**Негізгі мағынасы** «Той - тоқшылық нышаны» деген мақал ел ішінде береке-бірлік бар кезде, халықтың тұрмысы түзеліп, д...
Халықты дана қосады,
Әйел мен ерді бала қосады.
Әйел мен ерді бала қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — халықтың ішіндегі татулық пен тұтастықты сақтайтын да, ер мен әйелді б...
Дауға барсаң, бірің бар,
Жауға барсаң, бәрің бар.
Жауға барсаң, бәрің бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дау-шарға, келіспеушілікке барған кезде бір адам да жеткілікті болуы м...
Екі тентек елге сыймас.
**Негізгі мағынасы** «Екі тентек елге сыймас» деген мақалдың тура мағынасы — мінезі бұзылған, қиқар, жөнге көнбейтін ек...
Берекесіздің ауылы мерекесіз.
**Негізгі мағынасы** Берекесі жоқ, ынтымағы жоқ ауылда қуаныш та, думан да сирек болады деген сөз. Мұнда тура мағынада м...
Түйенің бәрі нар болса,
Жер бетінде жүк қалмас.
Жер бетінде жүк қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер барлық түйе нардай күшті болса, жер бетінде көтерілмеген жүк қалма...
Тозар елдің жанжалы бітпес,
Озар елдің арманы бітпес.
Озар елдің арманы бітпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің күйі мен рухын салыстырады. Тозған, берекесі кеткен елде жанжал, дау, алауыздық тоқ...
Жалғыздың ісі өнбейді,
Жаяудың жүрісі өнбейді.
Жаяудың жүрісі өнбейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз жүрген адам алысқа жете алмайды, жаяу адам да жолды тез еңсере а...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
"Сіз", "біз' деген жылы сөз, ағайынға жарасар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен қарым-қатынаста ізетті, сыпайы сөйлеудің маңызын білдіреді. «Сіз», «біз» деген сө...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.