Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
89.4K
Қаралым
217
Орташа
Сұрыптау:
Білім ауысады, ырыс жүғысады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білімнің бір адамда ғана қалып қоймай, басқаларға да беріліп, тарайтынын білдіреді. Адам...
Дауға барсаң, бірің бар,
Жауға барсаң, бәрің бар.
Жауға барсаң, бәрің бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дау-шарға, келіспеушілікке барған кезде бір адам да жеткілікті болуы м...
Еңбек түбі - береке,
Көптің түбі - мереке.
Көптің түбі - мереке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам еңбек етсе, соның нәтижесінде береке, ырыс, молшылық келеді. Ал кө...
Жалғыз мая қайымас,
Жалғыз жігіт байымас.
Жалғыз жігіт байымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жалғыз тұрған мая, яғни шөп үйіндісі толық сақталмай, тез тозады; ал ж...
Жолдасы көптің олжасы көп.
**Негізгі мағынасы** «Жолдасы көптің олжасы көп» деген мақал адам жалғыз жүрмей, көпшілікпен, дос-жаранмен, серікпен бір...
Елдің күші - селдің күші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — сел қалай тасыса, жолындағының бәрін қиратып, тоқтаусыз ағатын қуатты...
Аға - қорған, іні - зордан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайын арасындағы өзара сүйеніш пен жауапкершілікті білдіреді. Тура мағынасында аға інісі...
Ауырлықты нар көтереді,
Нар көтермесе, бар көтереді.
Нар көтермесе, бар көтереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ең ауыр жүктi нар түйе көтереді, ал нар көтере алмаса, қалған малдың б...
Ит жеген ішінен таусылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ит жеп отырған нәрсе ішінен, яғни өз қойнынан таусылып бітеді деген ой...
Жерді шым, елді қыз біріктіреді.
**Негізгі мағынасы** Жерді шым біріктіретіні сияқты, елді де қыз баланың орны, беделі мен қамқорлығы біріктіреді. Мұнда...
Ұрысы күшті болса, иесін сабайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсенің ішіндегі тартыс күшейсе, оның зардабы ең алдымен сол нәрс...
Қой мыңға жетсе,
Кереге басынан бас кетпейді.
Кереге басынан бас кетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қойдың саны қанша көбейсе де, керегенің басынан бас кетпейді, яғни үй...
Бір бие үйдікі, екі бие елдікі.
**Негізгі мағынасы** «Бір бие үйдікі, екі бие елдікі» деген мақал малдың, әсіресе жылқының, пайдасы жеке үй шеңберінде...
Сенім сең бұзады.
**Негізгі мағынасы** «Сенім сең бұзады» деген мақал адамға берілген сенімнің, яғни ишенім мен көңіл қоюдың, үлкен күш е...
Ұрыс ырыс қашырар.
**Негізгі мағынасы** «Ұрыс ырыс қашырар» деген мақалдың тура мағынасы — жанжал мен керісудің берекені кетіретіні. Астар...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.