Ақылды мен ақымақ туралы — 11-бет 1532
Сұрыптау:
Бит қабығынан биялай тоқыған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсенің мүлде қисынсыз, қолданысқа жарамсыз екенін білдіреді. Тура мағынасында «биттің…
Біз де кісі болармыз,
Атқа кісен салармыз.
Атқа кісен салармыз.
Негізгі мағынасы Бүгін жоқ-жітік, малы аз адам бір күні ел қатарына қосылып, кісенге лайық жақсы атқа ие болатынына…
Білгенге - тоғыз, білмегенге - тоқсан тоғыз.
Негізгі мағынасы Бір істің бағасы мен азабы адамның біліміне байланысты: білетін адамға ол тоғызға түссе, білмейтінге…
Білген кісі ұрыны пақыр дейді,
Білмеген кісі ұрыны батыр дейді.
Білмеген кісі ұрыны батыр дейді.
Негізгі мағынасы Білетін адам ұрыны пақыр дейді, білмейтін адам ұрыны батыр дейді. Мақал ұрыны дәріптеудің надандықтан…
Білгеннің жауы - білмеген.
Негізгі мағынасы Білімді адамның жауы — білмейтін, надан адам. Надан білімнің құнын түсінбейді, білгенді күндейді, оның…
Күнде бір мақал
«Ақылды мен ақымақ туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Білек болмай, тілек болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қол күші, әрекет ететін білек болмаса, жай ғана тілек жеткіліксіз…
Білем деген - көп сөз,
Білмеймін деген - бір сөз.
Білмеймін деген - бір сөз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал білімді адамның ойы кең, сөзі де көп болатынын меңзейді. Өйткені ол бір нәрсені терең…
Білемін деп мақтанба,
Сенен де білгіш табылар.
Сенен де білгіш табылар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды кішіпейіл болуға, өз білгеніне масаттанбауға үйретеді. Тура мағынасында: «Мен бәрін…
Білімдіге ақыл айтқаның - бүлдіргенің.
Негізгі мағынасы Ісін жетік білетін адамға ақыл үйрету пайдасыз ғана емес, зиянды да болуы мүмкін: оның ойын бөліп…
Білім сүріндірмейді, білек сүріндіреді.
Негізгі мағынасы Білім адамды сүріндірмейді, қателікке ұрындырмайды, ал тек күшке сенушілік сүріндіреді. Ақылмен…
Білмегенді білдірмесең, білгенің бар болсын.
Негізгі мағынасы Білмейтін адамға үйретпесең, білгеніңнің не пайдасы бар? Мақалдың соңғы бөлігі «бар болсын» мысқылмен…
Білмеген у ішер.
Негізгі мағынасы Бір нәрсенің не екенін білмеген адам оның у екенін аңғармай ішіп қоюы мүмкін. Мақал надандықтың қаупін…
Бір атары бар.
Негізгі мағынасы «Бір атары бар» деген мақал біреудің ішкі сырын, осал тұсын, айтқызбай қоятын кемшілігін меңзейді…
Бірде бие, бірде түйе.
Негізгі мағынасы «Бірде бие, бірде түйе» деген мақал адам не істің тұрақсыз, құбылмалы күйін білдіреді. Тура…
Бір де болса, бірегей.
Негізгі мағынасы Біреу ғана болса да, теңдесі жоқ, таңдаулы. Мақал санның емес, сапаның маңызын айтады: көп әрі жаман…
Бір есек қырың түйені жетелеп,
жолдан шығарып әкетеді.
жолдан шығарып әкетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір есек көп түйені соңынан ертіп, дұрыс жолдан бұрып әкетуі мүмкін…
Біреу білмегенді біреу біледі,
Біреу жылайтынға біреу күледі.
Біреу жылайтынға біреу күледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың өмірі мен білімі бірдей емес екенін білдіреді. Бір адам білмегенді екінші адам…
Біреуге бата, біреуге қате тиеді.
Негізгі мағынасы Бір істің жемісі әркімге әр түрлі тиеді: біреу бата мен ризашылыққа, біреу сөгіс пен сәтсіздікке ие…
Біреуге беріп жағасың,
Біреуге еріп жағасың.
Біреуге еріп жағасың.
Негізгі мағынасы Адамдардың көңілін табудың екі жолы бар: біреуге сыйлық беріп, дүние ұсынып жағасың, ал біреуге еріп…
Біреудікі біреуге қыздай көрінер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамның дүниесі, сөзі не ісі екінші адамға әдемі, тартымды болып…
Біреуді мазақтағаның - өзіңді азаптағаның.
Негізгі мағынасы Біреуді мазақтағаныңда, түптеп келгенде өзіңді азаптайсың. Мазақтың зардабы иесіне қайтады: жұрттың…
Біреудің ат көтермес бөзі бар,
Біреудің ат көтермес сөзі бар.
Біреудің ат көтермес сөзі бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөз бен істің салмағын салыстырып тұр. Тура мағынасында «ат көтермес бөз» — өте ауыр, қалың…
Біреудің бойы аласа,
Біреудің ойы аласа.
Біреудің ойы аласа.
Негізгі мағынасы Біреудің бойы аласа болса, біреудің ойы аласа болады дейді. Мақал адамның кемшілігі әртүрлі екенін, ал…
Біреудің жоғын біреу,
Өлең айтып жүріп іздейді.
Өлең айтып жүріп іздейді.
Негізгі мағынасы Біреудің жоғалған затын біреу өлең айтып жүріп іздейді дейді. Мақал бөтеннің қамы адамға өз қамындай…
Біреудің түйедейін көрмеген,
Түймедейді не қылсын?
Түймедейді не қылсын?
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз басынан көрмеген, тәжірибе жүзінде танымаған нәрсеге немқұрайды қарауын меңзейді…
Біреу көріп күледі,
Біреу еріп күледі.
Біреу еріп күледі.
Негізгі мағынасы Бір күлкінің екі түрі бар: біреу болған нәрсені өз көзімен көріп, мәнін түсініп күледі, ал біреу жай…
Біреу сөзіңді сөйлесе,
Тілің қышып бара ма?
Тілің қышып бара ма?
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз араласудан, өзгенің ісіне килігуден сақтандырады. Тура мағынасында: біреу…
Бір жаман мың қолды ірітер,
Бір құмалақ бір қарын майды шірітер.
Бір құмалақ бір қарын майды шірітер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аз ғана арам не шіріген нәрсе көп дүниені бүлдіреді. Астарлы мағынасы: бір…
Бір жерде білгір, бір жерде міңгір.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бәрін бірдей білмейтінін, әр істің өз маманы мен өз орны болатынын білдіреді. Бір…
Бір ит көріп үреді,
Бір ит еріп үреді.
Бір ит еріп үреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір ит біреуді көріп үрсе, екінші ит соған еріп үреді. Астарлы мағынасы…
Бір күндік ұрыстың,
Қырық күндік кесірі бар.
Қырық күндік кесірі бар.
Негізгі мағынасы Бір күн ұрысып қалсаң, оның зардабы қырық күнге созылады. Мақал ұрыстың өзі қысқа болғанмен, салдары…
Бір қап жел едік,
«Пыс» еттік те, басылдық.
«Пыс» еттік те, басылдық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мен істің шамадан тыс дабыраға, бос кеудеге салынып, ақыры тез басылып қалатынын…
Бір қолын екі еткен.
Негізгі мағынасы «Бір қолын екі еткен» деген тіркес бір істі екі есе көбейтіп, қолда барды еселеп, ұқыптылықпен…
Бір құшақ ағаштан бір оқтық шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір құшақ ағашты жинап, тезек не отын етіп жаққанда, одан бір-ақ оқтай аз…
Бір құшақ қу ағаштан бір оқтық шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: бір құшақ қу ағаштан бір ғана оқ жасауға болады. Астарлы мағынасы: аз…
Бір оқты құлан көтереді,
Екі оқты ұлан көтереді.
Екі оқты ұлан көтереді.
Негізгі мағынасы Бір оқты құлан көтереді, екі оқты ұлан көтереді: бір оқ тиген құлан жығылмай шауып кетеді, ал нағыз…
Бір сүрінген қырық сүрінеді.
Негізгі мағынасы Бір рет сүрінген ат келесі жолы да аяғын нық баса алмай, қайта-қайта шалынады: тізесі босап, жүрісі…
Бір тауда бір киік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір тауда бір ғана киік жүруі. Астарлы мағынасы — әр ортада, әр топта…
Бір таяқ аса тиеді,
Бір таяқ баса тиеді.
Бір таяқ баса тиеді.
Негізгі мағынасы Таяқ жеген адамға соққы өлшеп түспейді: бір таяқ тым қатты, шамадан артық тиеді, келесісі соның…
Бір тентек, бір ақылды таласса,
Атысқан жаудай болар.
Екі тентек таласса,
Сап-саудай болар.
Атысқан жаудай болар.
Екі тентек таласса,
Сап-саудай болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың мінезі әртүрлі болғанда, дау-дамайдың да сипаты өзгеретінін аңғартады. Бір тентек…