Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
59.5K
Қаралым
145
Орташа
Сұрыптау:
Көп қаласа, көк тоқтыңды сойып бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жұрт көп нәрсені талап етсе, тіпті ең қымбат малыңды да беруге мәжбүр...
Сараң үйге кісің түспесін,
Парақорға ісің түспесін.
Парақорға ісің түспесін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сараңдық пен парақорлық сияқты жаман мінездерінен сақ болуды ескертеді. Тура мағы...
Алтын тағың болғанша,
Алақандай жерің болсын.
Алақандай жерің болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтынмен апталған тақ отырғаннан, өзіңе тиесілі шағын ғана жердің бол...
Мың қайғы бір борышты өтемейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қанша көп қайғырып, уайымдағанмен, ол бір ғана борышты да өтеп бере алм...
Ар сатып ырыс жинама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ар-намысын, ұятын, адамдық қадірін дүние мен пайдаға айырбастамауды ескертеді. Тур...
Малы бардың амалы бар.
**Негізгі мағынасы** «Малы бардың амалы бар» деген мақалдың тура мағынасы — малы, дәулеті бар адамның қолында тіршілікке...
Сараңға саңыраулық қонады,
Естісе де, естімеген болады.
Естісе де, естімеген болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сараң адамның мінезін әшкерелейді. Тура мағынасында ол «сараң кісі естіген сөзін де құла...
Байлыққа жомарттық жарасады.
**Негізгі мағынасы** Байлық адамның қолына қонған кезде, оны ұстап тұратын ең көркем мінез — жомарттық. Мақал тура мағын...
Ақырғы бай түбі аштан өледі.
**Негізгі мағынасы** Ақшасы мен малы көп адам әрдайым бақытты деген сөз емес. Бұл мақалдың тура мағынасы — дәулеті мол,...
Қорлы саба сарқылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасында қорлы, яғни қамыспен не басқа бұйыммен жасалған саба сүт өнімін көп с...
Жаман адамға мал бітсе,
Кетпестей көреді.
Үсті су болса,
Кеппестей көреді.
Кетпестей көреді.
Үсті су болса,
Кеппестей көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, пиғылы бұзылған адамға байлық не мүмкіндік берілсе, оны мәңгілік өзінікі с...
Байға жалтақ, батырға қошемет көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бай адамға жұрттың көзі түсіп, оған жағуға, сөзін өткізуге тырысатындар...
Боғын боталы түйе қылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйенің «боғынан», яғни қорадағы қалдығынан боталы түйе шығару мүмкін...
Малы бардың назы бар.
**Негізгі мағынасы** «Малы бардың назы бар» деген мақалдың тура мағынасы — малы, дәулеті бар адамның өз қалауы, еркеліг...
Өзі қара болса да,
Бақ, дәулеті сай болса,
Жер жарады қаңқылы.
Бақ, дәулеті сай болса,
Жер жарады қаңқылы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы келбетіне емес, ішкі жағдайы мен ырыс-несібесіне қарай бағаланатынын білді...
Ең көп оқылған
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.