Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
101.7K
Қаралым
307
Орташа
Сұрыптау:
Байғұстың асы,
Ауыз тиюмен таусылар.
Ауыз тиюмен таусылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тұрмысы нашар адамның қолындағы аз ғана ас қонақ келсе не дәм ауыз тиюг...
Кедейдің бақыты үкіде, үкінің кілті көкте.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы түсініксіздеу көрінгенімен, астарында кедей адамның бағы, ырысы өз қолын...
Жалқауға дәулет орнына ұйқы береді,
Жаманға ақыл орнына күлкі береді.
Жаманға ақыл орнына күлкі береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалқау адамға байлық та, мүмкіндік те пайда әкелмейтінін аңғартады: оның ойы еңбекке емес...
Тіріде жанға тыным жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Тіріде жанға тыным жоқ» деген мақал адамның өмірі тыныш, уайымсыз өтпейтінін білдіреді. Адам тірі...
Көже деген тоқ ас,
Түре келсең жоқ ас.
Түре келсең жоқ ас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көженің тойымды, нәрлі ас екенін білдіреді. «Тоқ ас» деуі — көженің қарынды тез аштырмай,...
Ажалды тышқанға аш мысық тап келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш жүрген мысық жолыққан тышқанды оңай олжа көреді, оны міндетті түрде...
Құзғын ас таңдамайды.
**Негізгі мағынасы** Құзғын ас таңдамайды деген мақалдың тура мағынасы — құзғын құсы кез келген қорекке талғамай, қолына...
Аштың ақылы болмас,
Тоқтың қайғысы болмас.
Тоқтың қайғысы болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аш адамның ойы да, шешімі де толық болмайтынын меңзейді. Аштық адамды әлсіретіп, сабырын...
Балық жоқта бақа да балық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балық жоқ жерде бақаға да балық деп қарауға болады. Астарлы мағынасы: ш...
Ыштаны жоқтың түсіне,
Екі қарыс бөз кіреді.
Екі қарыс бөз кіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық көрген, жоқшылық қысқан адамның ойы да, түсі де тұрмыс қамымен байланысты болаты...
Балық байлығы - етек жеңің кепкенше.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балық ұстап, оны күнкөріске пайдаланған адам оның пайдасын ұзақ көрмейд...
Жаман үйден қосым артық,
Сынық ошақтан мосым артық.
Сынық ошақтан мосым артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жайсыз, берекесі жоқ үйден болса да, жанға тірек болатын өз қостың арт...
Діңкелеген дәрменсізге мұңын шағады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты шаршаған, әлсіреген адам өз күйін, ауырлығын басқаға айтып мұң ша...
Жетпесті қуып алқынба.
**Негізгі мағынасы** Жетпесті қуып алқынба дегені — қол жетпейтін нәрсенің соңынан босқа әуре болма, шамадан тыс қиналып...
Ауырса кім азбайды,
Жарлы болса кім тозбайды?
Жарлы болса кім тозбайды?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің ауыртпалығы бәріне ортақ екенін айтады. Ауру адамды әлсіретіп, еңсесін түсіреді;...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Тек жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Тек жүрсең – тоқ жүресің деген мақалдың тура мағынасы: адам орынсыз әуреге түспей, сабыр сақтап, қ...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.