Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
53.4K
Қаралым
161
Орташа
Сұрыптау:
Түзде бұзауы жамырағанның
Үйде айраны төгілер.
Үйде айраны төгілер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай берекелі, малды-дәулетті көрінген үйдің ішкі жағдайы ондай берекеге сай болмауы м...
Ет жүзге жетеді,
Жүзге жетсе де, күзге жетпейді.
Жүзге жетсе де, күзге жетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ет адамды бір мезет тояттандырып, көпке дейін ашықтырмайды, бірақ оның...
Жерге шыққан жемістен,
Жетіссең де бір аса.
Жетіссең де бір аса.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жерден шыққан жемісті қанша терсең де, оны бір-ақ рет жей аласың. Астар...
Қой өлсе, қозы болады,
Келер жылы өзі болады.
Келер жылы өзі болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде бір нәрсе жоғалса, оның орны бос қалмайтынын, табиғат пен тіршілік өз жалғасын таб...
Ажалды тышқанға аш мысық тап келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш жүрген мысық жолыққан тышқанды оңай олжа көреді, оны міндетті түрде...
Барлық әр нәрсе дегізер,
Жоқтық арам жегізер.
Жоқтық арам жегізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бар адам әртүрлі шаруаны да, ойдағысын да істеуге мүмкіндік табады, ал...
Семіз қойдың өмірі қысқа.
**Негізгі мағынасы** «Семіз қойдың өмірі қысқа» деген мақал тура мағынасында малдың тым семіріп кетуі оның ұзақ өмір сү...
Жарлының өз малы өзіне олжа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малы аз, тұрмысы төмен адамның өз қолындағы азғантай малының өзі оған ү...
Таршылық болмай, кеңшілік болмайды.
**Негізгі мағынасы** Таршылық болмай, кеңшілік болмайды деген мақал өмірде қиындықсыз жеңілдік те, молшылық та келмейтін...
Ит көтінен ине суырған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өте ауыр, жағымсыз әрі бейнетті істі білдіреді. Тура мағынасында — иттің арт жағынан инен...
Байғұстың асы,
Ауыз тиюмен таусылар.
Ауыз тиюмен таусылар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тұрмысы нашар адамның қолындағы аз ғана ас қонақ келсе не дәм ауыз тиюг...
Аш ақылымен тоқ болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш адам тек ақылмен ғана қарнын тойдыра алмайды. Астарлы мағынасы: адам...
Астық жоқ жылы тіленші қыстайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: астық шықпаған, егін болмай қалған жылы кедей-кепшіктің хәлі өте ауырл...
Балық жеген бағыбас,
Жан-жағымен қағыспас.
Жан-жағымен қағыспас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: балық жеп отырған адам асықпайды, айналасындағыға тиіспейді, тыныш отыр...
Ашты қусаң да, құмалақ шықпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ашыққан, қиналған адамды қанша қусаң да, одан құмалақ шықпайды. Астарлы...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдір...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.