Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
101.7K
Қаралым
307
Орташа
Сұрыптау:
Жабырқамас көңіл жоқ,
Жанып бітпес көмір жоқ.
Жанып бітпес көмір жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде мұңаймайтын, жабықпайтын жан болмайтынын айтады. Әр адам басынан түрлі қиындық, өк...
Барболсаң «жоқпын» деме,
Жоқ болсаң «тоқпын» деме.
Жоқ болсаң «тоқпын» деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды шынайылыққа, кішіпейілділікке шақырады. Тура мағынасында: қолыңда бар нәрсе болса...
Төгілгеннен жалап қал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсе төгіліп қалса, оны толық қайтарып алу қиын, сондықтан қалғаны...
Қарны ашқан қараша үйге шабады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ашыққан адам қараша үйге, яғни кедейлеу, қарапайым үйге де бас сұғып, т...
Ашты қусаң да, құмалақ шықпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ашыққан, қиналған адамды қанша қусаң да, одан құмалақ шықпайды. Астарлы...
Әттең, ұн жоқ,
Май болғанда бауырсақ пісіретін.
Май болғанда бауырсақ пісіретін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үйде ұн жоқ, ал май бар болса да, бауырсақ пісіруге мүмкіндік жоқ деге...
Кедейдің аузы асқа тисе, тісі тасқа тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адам ас жегісі келсе де, бір қиындыққа кезігеді, яғни оның тірш...
Қасық асым - қайғысыз басым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең қарапайым, аз ғана несібеге де разы болып, уайым-қайғысыз, тыныш өмір сүргенін...
Кедейдің кәрінен сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедей адамның ашу-ызасын, наласын, ренішін елемей қоюға болмайтынын ескертеді. Тура мағын...
Таудағы тайдан табақтағы құйрық артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауда жүрген тайдан гөрі, табаққа тартылған құйрықтың пайдасы көбірек...
Аш адам Құдайын ұмытады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аш жүрген адам қарнының қамын ойлап, басқа нәрсені естен шығарады. Ас...
Кедейдің қоржыны толса да, көзі тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адамның қоржынында азын-аулақ дүние болса да, ол соған қанағат е...
Аштан өлмей, көштен қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам аштан өлмес үшін керегін тауып, тіршілігін жалғастырады; ал көште...
Семіз қойдың өмірі қысқа.
**Негізгі мағынасы** «Семіз қойдың өмірі қысқа» деген мақал тура мағынасында малдың тым семіріп кетуі оның ұзақ өмір сү...
Қолағаш болса да, қолға тоқ болсын.
**Негізгі мағынасы** Қолағаш болса да, қолға тоқ болсын деген сөздің тура мағынасы — қолға ұстаған нәрсе шағын, қарапайы...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Тек жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Тек жүрсең – тоқ жүресің деген мақалдың тура мағынасы: адам орынсыз әуреге түспей, сабыр сақтап, қ...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.