Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
53.4K
Қаралым
161
Орташа
Сұрыптау:
Тіленшіге жел қарсы.
**Негізгі мағынасы** «Тіленшіге жел қарсы» деген мақалдың тура мағынасы — қол жайып сұрап жүрген адамға жел де қарсы со...
Ішіне шынашақ айналмайды.
**Негізгі мағынасы** «Ішіне шынашақ айналмайды» деген мақал бір нәрсенің ішкі кеңістігі өте тар, сыйымсыз, не адамға қо...
Жалаң аяқ жан кешті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам жалаңаяқ жүріп, ауырлық көріп, жанын қинап күн кешті дегенді білд...
Кедейді «бәрекелді» жұтатады.
**Негізгі мағынасы** «Кедейді «бәрекелді» жұтатады» деген мақал сырттай қарағанда мақтау сөздің көптігі адамды байытаты...
Төгілгеннен жалап қал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсе төгіліп қалса, оны толық қайтарып алу қиын, сондықтан қалғаны...
Кедейге көтере алмастай бас береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адамға көтере алмайтын ауыр жүк, яғни шамасынан тыс міндет немес...
Аштың ақылы болмас,
Тоқтың қайғысы болмас.
Тоқтың қайғысы болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аш адамның ойы да, шешімі де толық болмайтынын меңзейді. Аштық адамды әлсіретіп, сабырын...
Шуда жіптен бау таққан жейдең құрысын,
Сары майдан дәметкен кеудең құрысын.
Сары майдан дәметкен кеудең құрысын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашкөздік пен орынсыз дәметуге қарғыс-тілек түрінде айтылған. Тура мағынасында «жіптен бау...
Азын ашпай жарлы өлер,
Көбін ашпай бай өлер.
Көбін ашпай бай өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам қолындағы азын да жеп бітірмей, аштан өліп кетуі мүмкін; ба...
Зымыстан көрмей жаздың қадірін білмейсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның қысым, суық, ауыр кезеңді бастан өткермей, жайлы да шуақты жаз...
Пұл қадірін сатқан біледі,
Ас қадірін татқан біледі.
Ас қадірін татқан біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақшаның, мал-мүліктің немесе тауардың бағасын оны қолынан өткізіп, саты...
Ауырса кім азбайды,
Жарлы болса кім тозбайды?
Жарлы болса кім тозбайды?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің ауыртпалығы бәріне ортақ екенін айтады. Ауру адамды әлсіретіп, еңсесін түсіреді;...
Кесімді малға өлім бар.
**Негізгі мағынасы** «Кесімді малға өлім бар» деген мақалдың тура мағынасы — белгілі бір уақытқа, белгілі бір мақсатқа...
Болдырған сиыр молаға сүйкенеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіреген, жүдеу сиыр тыныш тұрмай, қабірдің басына барып сүйкенеді. Ас...
Қыста қарызға қар бермейді.
**Негізгі мағынасы** «Қыста қарызға қар бермейді» деген мақалдың тура мағынасы — қыстың өзінде қар көп болғанымен, оны...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдір...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.