Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
101.7K
Қаралым
307
Орташа
Сұрыптау:
Жалғыз үйдің тамағы жетсе де, табағы жетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз отырған үйде ас-су жеткенімен, оны қоятын табақ-аяқ, дастарқанғ...
Бақыр іздеген тақыр табады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бақыр іздеген адам тақыр жерден де бақыр табады. Астарлы мағынасы: адам...
Жетім баланың еншісі - жоғалған тай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетім баланың тұрмысы ауыр, тірлігі жұтаң болатынын меңзейді. Тура мағынада, еншіге тиеті...
Тоқ адам тойшыл,
Аш адам арманшыл.
Аш адам арманшыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тоқ адамның ойы той-думанға, қызыққа ауып тұрады, ал аш адамның ойы ең...
Болдырған сиыр молаға сүйкенеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әлсіреген, жүдеу сиыр тыныш тұрмай, қабірдің басына барып сүйкенеді. Ас...
Кедейдің етегіндегі бидайды тізесі қағып төгеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам азын-аулақ бидайын етегіне салып алып келе жатқанда, жүріс-т...
Құдай жүгіртпегенді
Бұзау - жүгіртеді.
Бұзау - жүгіртеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — Құдай адамды бір іске өзі жетелемесе де, кейде кішкентай ғана себеп үл...
Берсе - қолынан, бермесе - жолынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреу бір нәрсе берсе, оны қолынан алған дұрыс, ал бермесе, жолдан күті...
Жарлы мен жалғыздың сөзі жалған.
**Негізгі мағынасы** «Жарлы мен жалғыздың сөзі жалған» деген мақалдың тура мағынасы — кедей, қорғансыз, жалғыз адамның...
Қой өлсе, қозы болады,
Келер жылы өзі болады.
Келер жылы өзі болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде бір нәрсе жоғалса, оның орны бос қалмайтынын, табиғат пен тіршілік өз жалғасын таб...
Сараңның сәбізі сарай түбінде жатады.
**Негізгі мағынасы** Сараң адам жиған дүниесін қажетіне жұмсамай, орынсыз сақтай береді. Мақалдың тура мағынасы — сәбізд...
Аш қадірін тоқ білмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тоқ адамның аштықтың ауырлығын толық сезіне алмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, қарны...
Аспандағы Айдан не пайда,
Жылынуға қолың жетпесе.
Жылынуға қолың жетпесе.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аспандағы Ай әдемі болғанымен, оны ұстап алып, жылыну үшін пайдалана ал...
Несиеге ет жесең,
Сүйегі ішіңді жыртар.
Сүйегі ішіңді жыртар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қарызға, несиеге алған нәрсенің сырттай пайдалы көрінгенімен, кейін ауыр салдар әкелетіні...
Барлық жарастырады,
Жоқтық таластырады.
Жоқтық таластырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бар нәрсе адамдарды татуластырады, ал жоқшылық кикілжіңге итермелейді....
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Тек жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Тек жүрсең – тоқ жүресің деген мақалдың тура мағынасы: адам орынсыз әуреге түспей, сабыр сақтап, қ...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.