Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
53.5K
Қаралым
161
Орташа
Сұрыптау:
Кедейлігіңді білейін десең, көшіп көр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өз тұрмысын көш кезінде анық байқайды: көшуге көлігі, малы, жүгін...
Бірі тесік, бірі кесік заман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің, заманның біркелкі болмайтынын білдіреді. Бір адамның жағдайы жақсы болып тұрса,...
Көтеремді отқа айдаса, жоққа қашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көтеріле алмай әлсіреген малды отқа айдаса да, ол бәрібір қашып құтылад...
Суыртпақтап жинаған,
Сорлыға көйлек шығады.
Сорлыға көйлек шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал аз-аздан, үнемдеп, біртіндеп жиған дүниенің де ақыры кәдеге жарайтынын білдіреді. Тура ма...
Аш не жемес, тоқ не демес?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аш адам тамақ іздеп, тыныш отырмайды, ал тоқ адам өз жайымен болып, ешт...
Өлім бардың малын шашады,
Жоқтың артын ашады.
Жоқтың артын ашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өлім келгенде бай адамның жиналған малы біртіндеп тарайды, ал кедей ад...
Кедейді тер қысса,
Керегесін арқалап тауға шығады.
Керегесін арқалап тауға шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедей адам таршылық көрсе де, жан сақтап, күн көру үшін кез келген қиындыққа төтеп береті...
Ұны жоқтың құны жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ұны жоқ адамның, яғни тіршілікке қажет қорегі жоқтың жағдайы мүшкіл де...
Асқа талау түссе,
Иттің құдайы береді.
Иттің құдайы береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — асқа бір бөгде нәрсе түсіп, былғанса, оны итке тастайды деген ой. Аста...
Берсе - қолынан, бермесе - жолынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреу бір нәрсе берсе, оны қолынан алған дұрыс, ал бермесе, жолдан күті...
Аспаннан киіз жауғанда,
Сорлыға ұлтарақ та тимейді.
Сорлыға ұлтарақ та тимейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аспаннан киіздей қалың нәрсе жауса да, сорлы адамға одан бір ұлтарақ т...
Не жоқ болса, сол қат.
**Негізгі мағынасы** «Не жоқ болса, сол қат» деген мақал адамда бір нәрсе жетіспесе, соған деген мұқтаждық қатты сезіле...
Арқа еті арша, борбай еті борша.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның көп қиналғанын, ауыр еңбек пен жоқшылықты бастан кешкенін білдіреді. Тура мағынас...
Жаяуға таяу жер де алыс.
**Негізгі мағынасы** Жаяу жүрген адамға аз қашықтықтың өзі ұзақ көрінеді. Бұл мақал тура мағынасында аяқпен жүрген кісіг...
Ұры малға байымайды,
Қомағай асқа жарымайды.
Қомағай асқа жарымайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұрлықпен жиған малдың берекесі болмайды, ал тойымсыз адам қанша ас жесе...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдір...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.