Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
115K
Қаралым
269
Орташа
Сұрыптау:
Өлім - кезек, дау - қонақ.
**Негізгі мағынасы** «Өлім - кезек, дау - қонақ» мақалында өмірдің заңдылығы мен жанжалдың өткіншілігі айтылады. Тура м...
Күні біткен жалшы,
Көнекті сырттан салады.
Көнекті сырттан салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күні біткен, яғни уақыты жетіп, тіршілігі таусылған жалшы көнекті сыртт...
Қауып жегенің - қақалғаның,
Ажалыңа тақалғаның.
Ажалыңа тақалғаның.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені асығыс жеп, дұрыс шайнамай жұтсаң, қақалып қаласың. Астарл...
Адам баласы зарыға бермейді,
Ит баласы зорыға бермейді.
Ит баласы зорыға бермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдегі ауырлық пен қысымның мәңгілік еместігін білдіреді. Адам қандай қиындық көрсе де,...
Қыры кеткеннің иті қырын жүгіреді.
**Негізгі мағынасы** Қыры кеткеннің иті қырын жүгіреді деген мақал адамның бағы қайтқанда, жолы болмай, ісі оңға баспай...
Қасірет соңы - қуаныш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің ауыспалы екенін білдіреді: адам басынан қиындық, мұң, ауыр сынақ өтсе де, оның со...
Бақының баяғы күйі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бақ — тұрақты, мәңгі бір қалыпта тұратын нәрсе емес. Адамның бағы, дәулеті, жағдайы, сәттілігі кейд...
Таршылық болмай, кеңшілік болмайды.
**Негізгі мағынасы** Таршылық болмай, кеңшілік болмайды деген мақал өмірде қиындықсыз жеңілдік те, молшылық та келмейтін...
Қаз ұшса, көлді үйрек иеленеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қаздар бір көлден ұшып кеткенде, сол көлді үйрек иеленеді. Астарлы мағ...
Азаптан қашсаң, дозаққа ұшырарсың.
**Негізгі мағынасы** Азаптан, қиындықтан қашып құтылуға тырысқан адам одан да ауыр жазаға, үлкен өкінішке тап болуы мүмк...
Қаңтар ауса, қар тұрмас.
**Негізгі мағынасы** Қаңтар ауысса, қар да көп тұрмайды деген ой айтылады. Мұның тура мағынасы — қыс ортасындағы қалың қ...
Қараша ханға жыласа,
Хан ханымға жылайды.
Хан ханымға жылайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қарапайым қараша адам мұңын ханға айтса, ханның да өз мұң-зарын бөлісет...
Қонақ пен өлім болжамсыз.
**Негізгі мағынасы** Қонақ пен өлімнің қашан келіп, қашан кететінін алдын ала білу мүмкін емес. Мақалдың тура мағынасы —...
Өмір үйі желде,
Үміт үйі сағымда.
Үміт үйі сағымда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің тұрақсыз, өткінші екенін меңзейді. «Өмір үйі желде» дегені — адам ғұмыры берік ем...
Теңіз кешкенге өзен сирағынан келмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: теңізді кешіп өткен адамға өзеннің суы тобықтан ғана келіп, аса қиын кө...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.