Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
92.8K
Қаралым
217
Орташа
Сұрыптау:
Бақының баяғы күйі жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бақ — тұрақты, мәңгі бір қалыпта тұратын нәрсе емес. Адамның бағы, дәулеті, жағдайы, сәттілігі кейд...
Бақ қонбас жігіттің іздегені дес болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бақ, дәулет, сәттілік бір адамға қона қоймаса, оның істеген әрекеті де...
Ажал біреуді азаптан құтқарады,
Біреуді қыршынынан қияды.
Біреуді қыршынынан қияды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмір мен өлімнің әр адамға әртүрлі келетінін білдіреді. Біреуге ажал ауыр азаптан, дертте...
Қауып жегенің - қақалғаның,
Ажалыңа тақалғаның.
Ажалыңа тақалғаның.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені асығыс жеп, дұрыс шайнамай жұтсаң, қақалып қаласың. Астарл...
Гүл бар жерде тікен бар.
**Негізгі мағынасы** Гүл бар жерде тікен бар деген мақал өмірде әдемі, қызық, пайдалы нәрсенің қасында міндетті түрде қи...
Басқа салса Алла,
Не көрмейді пенде.
Не көрмейді пенде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның басына түскен ауыртпалықты, сынақ пен қиындықты сабырмен көтеру керегін білдіреді...
Әйелі өлген
Қызды ауылға қарап жылайды.
Қызды ауылға қарап жылайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелі қайтыс болған ер адам қайғысын сыртқа шығарып, жұбанышты өз ортас...
Қараша ханға жыласа,
Хан ханымға жылайды.
Хан ханымға жылайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қарапайым қараша адам мұңын ханға айтса, ханның да өз мұң-зарын бөлісет...
Қаңтар ауса, қар тұрмас.
**Негізгі мағынасы** Қаңтар ауысса, қар да көп тұрмайды деген ой айтылады. Мұның тура мағынасы — қыс ортасындағы қалың қ...
Бармайын десем, әулие қоймайды,
Барайын десем, қатыным қойнына алмайды.
Барайын десем, қатыным қойнына алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның екіұдай күйін, барса да, бармаса да көңілі көншімейтін тар жағдайын бейнелейді. Т...
Бақыттының түйесі түлкі алар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда түсініксіздеу көрінгенімен, астарында «бақыты бар адамға сәт те, сәтсіз...
Бірде бас, бірде тас болып.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің бірқалыпты болмайтынын, адам басына кезекпен қуаныш та, қиындық та келетінін білд...
Аққан судың да бір тоқтауы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ағып жатқан су да бір жерде тоқтап, арнасына сыйып, тынышталады. Аста...
Ісіңе қарама,
Маңдайыңдағы бағыңа қара.
Маңдайыңдағы бағыңа қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз ісін ғана емес, сол істің нәтижесін беретін бақ-ырысын да ойлауға шақырады. Ту...
Өмір үйі желде,
Үміт үйі сағымда.
Үміт үйі сағымда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің тұрақсыз, өткінші екенін меңзейді. «Өмір үйі желде» дегені — адам ғұмыры берік ем...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.