Адам баласы зарыға бермейді,
Ит баласы зорыға бермейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірдегі ауырлық пен қысымның мәңгілік еместігін білдіреді. Адам қандай қиындық көрсе де, оның төзімі де, үміті де таусылмайды, бір кезде жеңілдікке жетеді. Ал ит секілді төмен, әлсіз нәрсе шамадан тыс тықпаланса да, табиғаты көтермейді деген астар бар. Яғни әр жаратылыстың өз шегі, өз төзімі болады; сондықтан адам да, орта да орынсыз қинауға шыдамайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «адам баласы» — сабырлы, ойлы, қиындықты еңсеретін пенде бейнесі. «Зарыға бермейді» дегені — қайғыға шырмалып қала бермейді, уақыт өте жұбаныш табады. «Ит баласы» тіркесі тура мағынада емес, қорғансыз, дәрменсіз, төмен күш иесін бейнелейді. «Зорыға бермейді» — шамадан тыс қысымға, зорлыққа төзбей, қарсы әрекет етеді не әлсірейді дегенді аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қиын кезеңде сабыр сақтауға үндейді. Мысалы, жұмысынан қысқарып қалған адам бірден күйзеліске түсіп кетпей, жаңа мүмкіндік іздесе, өмірдің өзі жол ашады. Демек, таршылықтың да соңы бар, ал орынсыз зорлық пен қысымның пайдасы жоқ.
It balasy zoryǵa bermeıdi.