Уақыт, замана туралы 419
Уақыт туралы мақал-мәтелдер уақыттың қадірін, сабыр мен ұқыптылықты, сәтті бағалауды үйретеді.
419
Мақал-мәтел
73.8K
Қаралым
176
Орташа
Сұрыптау:
Сақтағаныңды жесең, сағынғаның келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жинап, сақтап қойған дүниеңді орнымен жұмсасаң, сол еңбегіңнің, қорыңны...
Күн батса, қойға соқпақ табылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күн батқан соң қойды қораға немесе өріске айдайтын соқпақ жол бірден та...
Бірі тесік, бірі кесік заман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің, заманның біркелкі болмайтынын білдіреді. Бір адамның жағдайы жақсы болып тұрса,...
Асыққан - шайтанның ісі.
**Негізгі мағынасы** «Асыққан - шайтанның ісі» деген мақал адамды сабырлы болуға шақырады. Тура мағынасында, асығыстықт...
Айы жеткен айында,
Күні жеткен күнінде өледі.
Күні жеткен күнінде өледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өз уақыты, өз мерзімі бар екенін білдіреді. Тура мағынасында айы мен күні жет...
Еріншектің ертеңі таусылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еріншек адам істі бүгінге қалдыра беретінін, ал кейінге шегерілген іс ешқашан бітпей, бір...
Жердің аласа-биігі бар,
Жолдың ашығы-тұйығы бар.
Жолдың ашығы-тұйығы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде әр нәрсенің өз деңгейі, өз қиындығы болатынын білдіреді. Жердің аласа да, биігі де...
Қысқы шілдеде ну сақта,
Жазғы шілдеде су сақта.
Жазғы шілдеде су сақта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қыс кезінде отын мен азықты, ал жаздың аптап ыстығында су қорын алдын...
Жүйесін тауып жұмыс қыл,
Жерін тауып тыныс қыл.
Жерін тауып тыныс қыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істі ретімен, орнымен, ыңғайын тауып істеу керек дегенді білдіреді. Бір жұмысты қалай бол...
Шапқан озар, жатқан қалар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жарыста шапқан, яғни қозғалған, талпынған адам алға шығады, ал жатқан,...
Жас кезіңде үйренсең,
Қартайғанда көндігерсің.
Қартайғанда үйренсең,
Көндіккенше көмілерсің.
Қартайғанда көндігерсің.
Қартайғанда үйренсең,
Көндіккенше көмілерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең жақсы үйренетін шағы — жастық екенін айтады. Жас кезде алған білім, дағды, әде...
Түнемел қымыздың ашуы қатты.
**Негізгі мағынасы** Түнемел қымыз — бір түн тұрып, әбден бабына келмеген, ашуы күштірек қымыз. Мақалдың тура мағынасы...
Хан - тағында,
Би - шағында.
Би - шағында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал билік пен шешендік, басқару мен даналықтың өз уақыты, өз орны болатынын аңғартады. Хан та...
Құдайдың күнінің жаманы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Құдайдың жаратқан күні жаман болмайды деген ой айтылады. Яғни әр күннің өз несібесі, өз ырысы, өз с...
Әр заманда бір сұрқылтай.
**Негізгі мағынасы** «Әр заманда бір сұрқылтай» деген мақал әр дәуірдің өзіне тән қиыншылығы, мазасы кетіретін мәселесі...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Уақыт - қадірін білгенге қазына,
Білмегенге быламық.
Білмегенге быламық.
**Негізгі мағынасы** Уақыттың қадірін түсінген адам оны бағалы қазынадай көреді, өйткені әр сәтті тиімді пайдалану өмірд...
Заманы бірдің амалы бір.
**Негізгі мағынасы** «Заманы бірдің амалы бір» деген мақал бір дәуірде, бір қоғамда өмір сүрген адамдардың тұрмыс-тірші...
«Уақыт туралы» мақал-мәтелдер – қазақтың өмірлік тәжірибесінен туған, уақыттың құнын, оның қайта оралмайтын қасиетін еске салатын нақыл сөздер. Бұл топтағы даналық ойлар адамды әр сәтті бағалауға, мақсатқа уақытында ұмтылуға, еріншектік пен кешеуілдің зиянын түсінуге жетелейді.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.