Жыраққа қойсаң, жақыннан аларсың.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені алысқа қойсаң да, оны кейін қайтадан өзіңе жақын жерден алуға тура келеді. Астарлы мағынасы: адам қандай істі болса да ойланбай, шалыс қадаммен бастағанның пайдасы аз, түптің-түбінде бәрібір өзіне қайтып келеді. Яғни қашыққа ысыра салған нәрсеңді кейін жақыннан іздеп әуреге түсесің. Мақал сақтықты, алдын ала ойлауды, істі ыңғаймен атқаруды меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жырақ» — алыс, қол жетпейтін орын; «жақын» — қолайлы, оңай табылатын жер. Бұл екі сөз өмірдегі қашықтық пен ыңғайлылықты бейнелейді. Образдық тұрғыдан ол адам әрекетінің салдарын көрсетеді: бірдеңені орынсыз алыстату қиындық туғызады, ал дұрыс реттесе, іс жеңілдейді. Сондықтан мақалдың ішкі мәні — орынсыз шашыраңқылықтан сақтану.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмысты, құжатты, ақшаны немесе затты ретсіз қоюға байланысты қолданылады. Мысалы, маңызды файлды компьютердің терең қалтасына сақтап, кейін өзің таба алмай әбігер боласың. Сол кезде «жыраққа қойсаң, жақыннан аларсың» деп, істі ретпен, ыңғайлы жерде сақтау керегін еске салады.