«Жыраққа қойсаң, жақыннан аларсың.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Мақал алдын ала қам жасаудың, үнемдеудің пайдасын айтады. Тура мағынасы: бір нәрсені қол жетпес жерге, яғни жыраққа қойып, күнделікті жұмсамай сақтасаң, қажет кезде оны жақыннан, өз қорыңнан аласың. Жоқшылық келгенде басқадан сұрап, алысқа іздеп бармайсың. Астарлы мағынасы — бүгін ұстамдылық танытып, артық дүниені жиып қойған адам ертең тарығып қалмайды. Мақал үнемшілдік пен көрегендікті қатар дәріптейді: қор жасау — болашаққа жасалған қамқорлық.
Образдар мен теңеулер
«Жырақ» — алыс, көзден тыс жер. Мұнда ол сақталған, қол тигізілмеген қорды бейнелейді: көз алдында тұрса, жұмсалып кетеді, ал жыраққа қойса, сақталады. «Жақын» — керек кезде қолдың астынан табылатын көмек. Бұл қарама-қарсылық бүгінгі ұстамдылық пен ертеңгі тыныштықтың байланысын көрсетеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгін бұл мақал жинақ жасау, қаржыны жоспарлау туралы айтқанда орынды. Мысалы, бір адам айлығының аз бөлігін әр ай сайын бөлек шотқа салып, оған тиіспей жүрді. Кейін көлігі бұзылғанда немесе баласы оқуға түскенде ол қарызға жүгірмей, өз жинағын пайдаланды. Мақал кішкене болса да үзбей жиналған қордың қиын сәтте үлкен тірек болатынын еске салады.