Абырой деген не?

зат есім рус.честь, авторитет, репутация

Мағынасы

Адамның ел алдындағы беделі, сыйы, қадір-қасиеті; адал ісі мен ар-намысы арқылы табылатын жақсы атақ.

Мақалдарда

Мақалдарда абырой ердің қанаты мен қуаты, ар еңбегінің жемісі ретінде бейнеленеді; ол оңай кетеді («айрандай төгілді»), ал қайта табу қиын.

Мысалдар

Ол адал еңбегімен ел алдында абырой жинады.
Мұндай қылық бүкіл әулеттің абыройына нұқсан келтіреді.

Мағыналас сөздер

беделқадірбет-беделатақ

Қарама-қарсы мағыналы

масқараұят

«абырой» сөзі бар мақалдар 12

Абырой - ар еңбегі. «Абырой - ар еңбегі» деген мақал адамның қадір-қасиеті өзінен-өзі келмейтінін білдіреді. Абырой — жұрт алдында беделді, сыйлы…
Малды жақсы баққаның,
Өзіңе абырой тапқаның.
Малды жаман баққаның,
Келген бақты қаққаның. Бұл мақал малды дұрыс күтіп-бағу адамның өз абыройын өсіретінін айтады. Малға ұқыппен қараған жан еңбегінің жемісін көреді…
Еңбек мұратқа жеткізер,
Жалқау абырой кетірер. Бұл мақалдың тура мағынасы — адам еңбек етсе, мақсатына жетеді, ал жалқау болса, қадір-қасиетін жоғалтады. Астарлы мағынасы…
Абыройды ақ отау жапты. Бұл мақалдың тура мағынасында «ақ отау» — жаңа түскен келіннің шаңырағы, яғни отбасының жаңа бейнесі. Астарлы мағынасы — адамның…
Абырой - ердің қанаты,
Ақыл - ойдың суаты. Бұл мақал ер адам үшін абыройдың орны ерекше екенін, ал ақыл адамның ішкі дүниесін нәрлендіріп, дұрыс жолға бастайтынын айтады…
Қызыл тіл - жанның мияты,
Абырой - ердің қуаты. Бұл мақал сөздің адам өміріндегі орнын өте биік қояды. «Қызыл тіл» дегені — шешен, орынды, өткір сөз. Ол адам жанын жұбатып…
Жақсымен жолдас болсаң,
Алуа мен шекер.
Жаманмен жолдас болсаң,
Абыройыңа түкірер. Бұл мақал жақсының қасында жүрсең, оның жақсы мінезі, тәрбиесі, ықпалы саған да жұғады дегенді білдіреді. Ал жаман адаммен…
Абыройлы болар жігіттің
Алғашқы ұрлығы ашылар. Абыройлы, ел алдында жүзі жарық болар жігіттің жаман ісі ұзаққа бармайды. Мақал тура мағынасында: ұрлық жасаған адам бір күні…
Әйелдің абыройы - дақ түспеген ары. Бұл мақал әйел адамның қадір-қасиеті оның ар-намысымен өлшенетінін айтады. Тура мағынасында, «абырой» мен «ар» — адамның ішкі…
Шындықты қолдау - абырой,
Жалғанды қолдау - масқара. Бұл мақалдың тура мағынасы — шын сөзді, әділ істі жақтау адамға абырой әкеледі, ал жалғанды, өтірікті қолдау адамның беделін…
Абыройы айрандай төгілді. Бұл мақал бір адамның не бір істің қадір-қасиеті, беделі, атағы қатты төмендеп, жұрт алдында мүлде масқара болғанын білдіреді…
Міселі абырой сақтайды,
Місесіз аруақ аттайды. Бұл мақал адамға бедел мен абыройдың, намыс пен ұяттың сыртқы күштен де маңызды екенін білдіреді. Міселі абырой сақтайды дегені…