Абырой - ар еңбегі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Абырой - ар еңбегі» деген мақал адамның қадір-қасиеті өзінен-өзі келмейтінін білдіреді. Абырой — жұрт алдында беделді, сыйлы болу. Ал ар — адамның ішкі тазалығы, ұяты, адамгершілігі. Демек, абыройға жеткізетін нәрсе — адал мінез, таза іс, шыншылдық пен жауапкершілік. Адам арын сақтаса, сөзіне берік болса, еңбегін адал істесе, жұрт оны құрметтейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ар» сөзі адамның рухани өзегін, ішкі таразысын білдіреді. «Еңбек» мұнда тек маңдай тер емес, өзін тәрбиелеу, мінезді түзеу, дұрыс әрекет жасау мағынасында да қолданылады. Яғни абыройды ақша, мансап немесе сыртқы сән емес, адамның ішкі еңбегі жасайды. Бұл — арды қорғау үшін үздіксіз күш жұмсау керек деген ой.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал білімде, жұмыста, қоғамда өте орынды. Мысалы, қызметкер тапсырманы ұқыпты орындап, уәдесінде тұрып, ешкімнің еңбегін ұрламаса, оның беделі өседі. Адамның шын сыйы — таза аты мен жақсы ісі екенін осы мақал еске салады.