Пендешілік көлеңкелері туралы 290
Пендешілік көлеңкелері туралы мақал-мәтелдер: адам әлсіздігі, нәпсі, өкініш пен тәубе жайлы ойлы нақылдар.
290
Мақал-мәтел
69.2K
Қаралым
238
Орташа
Сұрыптау:
Елін сатып асаған,
Екі-ақ күн жасаған.
Екі-ақ күн жасаған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз елін, халқын сатып, опасыздықпен пайда тапқан адамның бақыты ұзақ болмайтынын білдіред...
Жаман өз сыбағасына құлдық етеді.
**Негізгі мағынасы** Жаман өз сыбағасына құлдық етеді деген мақал адамның тар пиғылын, өз пайдасынан аса алмайтын мінез...
Күншілдің күнін итке берсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күншіл, іштар адамға деген халықтың теріс бағасын білдіреді. Тура мағынасында «күнін итке...
Айдай ажарды иттей нәпсі бүлдірді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көркі қанша әдемі, мінезі мен болмысы қанша тартымды болса да, нәпсіге ер...
Түйе ағаш басын кемірсе,
Ешкі таңданады.
Ешкі таңданады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өзіне тән емес нәрсеге қарап таңданатынын, бірақ кейде өзі де сондай оғаш іске барып...
Әуеде бұлт болса,
Жерде шерім етік ұртын томпайтар.
Жерде шерім етік ұртын томпайтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі уайымы, мұңы сыртқы дүниеге де әсер ететінін білдіреді. Аспанда бұлт қаптас...
Қожа диуанадан телім сұрар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өз бойында артықшылық, мансап не бедел бар адам кейде соған сай емес, төмендеу, кедейлеу...
Биік ағаштың басын құрт жейді.
**Негізгі мағынасы** Биік ағаштың басын құрт жейді деген мақалдың тура мағынасы — бойы биік, діңі мықты ағаштың ең жоғар...
Шонтайына шойын қаптағандай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істің, сөздің не әрекеттің сырты қатты, берік көрінгенімен, іші онша мықты еместігін...
Түйе сойса көп кетеді,
Жаман өкпе етеді.
Жаман өкпе етеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйе сойылған жерде ет көп болып, оны бөлісуге талас та, реніш те туу...
Иттің құтырғаны - өлгені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құтырған иттің ақыры өлімге әкелетіні. Астарлы мағынасы — ашуға ерік б...
Қасқырда қанағат, бекте салауат жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ашкөздігі мен тойымсыздығын сынайды. Тура мағынасында қасқыр да, бектей дәулетті,...
Жын соққаннан мың соққан жаман.
**Негізгі мағынасы** «Жын соққаннан мың соққан жаман» деген мақал адамға келген бір-ақ ауыр соққыдан гөрі, қайта-қайта...
Соқыр тауыққа бәрі бидай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көз көрмейтін тауыққа төгілген бидайдың бәрі бірдей көрінеді, сондықтан...
Көңілі марқайған тәубесінен жаңылады.
**Негізгі мағынасы** «Көңілі марқайған тәубесінен жаңылады» деген мақал адамға тұрмыс жеңілдеп, бағы жанғанда, бұрынғы...
Ең көп оқылған
Тышқан көтін көріп жаралы болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқанның арт жағын көріп, соған жарақат алғандай болуы. Астарлы мағын...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Кедейдің кербезінен сақтан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай сәнді, паң көрінген кедейден сақ бол дегенді білдіреді. Мұндағы тура мағынасы — к...
Тауық түсінде тары көрсе,
Түлкі түсінде тауық көреді.
Түлкі түсінде тауық көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауыққа тары, ал түлкіге тауық түсінде көрінеді. Астарлы мағынасы — әр...
Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүрген мал-мүлік, дүние бір қолдан бір қолға, бір күйден б...
«Пендешілік көлеңкелері туралы» санатында адам болмысының әлсіз тұстары — нәпсі, ашу, қызғаныш, мансапқорлық, сараңдық сияқты қасиеттерді әшкерелейтін мақал-мәтелдер топтастырылған. Бұл нақылдар пенденің қателігін тануға, өз-өзіне сын көзбен қарауға және ар-ұят пен иман таразысын ұмытпауға үндейді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.