Пендешілік көлеңкелері туралы 290
Пендешілік көлеңкелері туралы мақал-мәтелдер: адам әлсіздігі, нәпсі, өкініш пен тәубе жайлы ойлы нақылдар.
290
Мақал-мәтел
55.1K
Қаралым
189
Орташа
Сұрыптау:
Байтал қысыр болмайды,
Маңдай қысыр болады.
Маңдай қысыр болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — байталдан құлын тумаса да, оның өзі түбінде буаз болып, өнім беретін м...
Кері кеткен бай кедейден қарыз сұрар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлық пен жағдайдың тұрақты еместігін меңзейді. Басында дәулеті тасып тұрған адам да ке...
Иттің құсығы өзіне тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ісі, өз мінезі, өз әдеті ең қымбат болып көрінетінін білдіреді. Тура мағынасынд...
Құдайғада сенеді ,
Албастыға да ереді.
Албастыға да ереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам сенімінің әлсіздігін, орынсыз иланғыштықты әжуалайды. Тура мағынасында біреу Құдайға...
Тіске кірген етке қарын тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Тіске кірген етке қарын тоймайды деген мақал адамның қалаған заты қолына тиген сайын, одан әрі көбі...
Аңқау астыңа қарайды,
Арамза үстіңе қарайды.
Арамза үстіңе қарайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның мінезін екі түрлі қырынан салыстырады. Аңқау адам көбіне өз жағдайын ғана ойлап,...
Құдай деген құнықпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ашкөздік пен тойымсыздықтың түбі жақсылыққа апармайтынын меңзейді. Тура мағынасында «Құда...
Ұрының ойында дар ағашы жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлық істеген адамның ойы тыныш болмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, ұры өз ісінің жа...
Ине жұтқан иттей имеңдеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің өте қорқақ, именшек, жасқаншақ күйін бейнелейді. Тура мағынада «ине жұтқан ит» қ...
Заман ауғанда иттер қара қасқа болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — уақыт өзгергенде, бұрынғы таныс нәрсенің өзі басқаша көрінеді. Астарлы...
Жаман түйе үстінде келе жатып,
Жаяуға «бұқ!» дейді.
Жаяуға «бұқ!» дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өзі түйе үстінде жайлы отырып, жаяу келе жатқан адамға айқайлап, «бұқ...
Әлі жетпеген ақыретшіл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір іске күші, шамасы, мүмкіндігі жетпей тұрып, соның соңын, нәтижесін...
Жарлы байғұс жамалар,
Жамалар да қуанар.
Жамалар да қуанар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: киімі жыртылған, тұрмысы төмен адам жамап-жасқап, барын сақтап киеді, с...
Алланың шайтанынан адамның шайтаны күшті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жаман пиғылы мен зұлымдығы кейде сыртқы қауіптен де қауіпті екенін білдіреді. Тур...
Таяқ жеген төбелеске тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: таяқ жеген адам төбелесті тоқтатпай, қайта-қайта жанжалды жалғастыра бе...
Ең көп оқылған
Тышқан көтін көріп жаралы болыпты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тышқанның арт жағын көріп, соған жарақат алғандай болуы. Астарлы мағын...
Ауырып тұрдым - аунап тұрдым.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ауырған кезде де еңсесін түсірмей, халін жеңілдетудің амалын іздейтінін білдіреді...
Көшпелі дәулет кімде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көшіп-қонып жүрген мал-мүлік, дүние бір қолдан бір қолға, бір күйден б...
Тауық түсінде тары көрсе,
Түлкі түсінде тауық көреді.
Түлкі түсінде тауық көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауыққа тары, ал түлкіге тауық түсінде көрінеді. Астарлы мағынасы — әр...
Сау басына сақина тілеп.
**Негізгі мағынасы** «Сау басына сақина тілеп» деген мақал адамның өзіне қажетсіз пәле іздеп, тыныш тұрған тіршілігіне...
«Пендешілік көлеңкелері туралы» санатында адам болмысының әлсіз тұстары — нәпсі, ашу, қызғаныш, мансапқорлық, сараңдық сияқты қасиеттерді әшкерелейтін мақал-мәтелдер топтастырылған. Бұл нақылдар пенденің қателігін тануға, өз-өзіне сын көзбен қарауға және ар-ұят пен иман таразысын ұмытпауға үндейді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.
Осындағы даналық сөздер өмірлік тәжірибеден туған: кейде бір ауыз сөз адамды тәубеге келтіріп, дұрыс жолға бұрады. Пендешіліктің көлеңкесі жүрекке түссе, ақыл тұманданып, қарым-қатынасқа сызат түсіреді деген ой жиі айтылады. Сондықтан бұл санаттағы мақалдар сабыр, қанағат, адалдық, кешірім секілді құндылықтарды алға шығарып, мінезді түзеуге бағыт береді.