Өсиет туралы 1659
Өсиет туралы мақал-мәтелдер ақыл, тәрбие, өмірлік сабақ пен адамгершілік құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
1659
Мақал-мәтел
312.9K
Қаралым
188
Орташа
Сұрыптау:
Өзінің парқын білген
Өзгенің нарқын біледі.
Өзгенің нарқын біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз қадірін, шама-шарқын, орнын дұрыс түсінсе, басқа біреудің де қадірін бағалай...
Ақпа құлаққа айтсаң
ағып кетеді.
Құйма құлаққа айтсаң
құйып алады.
ағып кетеді.
Құйма құлаққа айтсаң
құйып алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал естіген сөзді қабылдау қабілеті әр адамда әртүрлі болатынын айтады. Тура мағынасында, «ақ...
Оқсыз мылтық - таяқ.
**Негізгі мағынасы** Оқсыз мылтықтың құны жоқ, ол жай ғана таяқпен тең. Бұл мақалдың тура мағынасы — атылатын оқы болмас...
Өзінің парқын білген
Өзгенің нарқын біледі.
Өзгенің нарқын біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ең алдымен өз қадірін, шама-шарқын, орнын дұрыс тануы керегін айтады. Өзінің пар...
Жетесізге сөз өтпейді.
**Негізгі мағынасы** «Жетесізге сөз өтпейді» деген мақал ақылы кем, түсінігі таяз, ойға тоқтамайтын адамға қанша айтсаң...
Жыртық үйді жел табар,
Өтірік сөзді шын табар.
Өтірік сөзді шын табар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жыртық үйге жел оңай кіріп, саңылауын табады; сол сияқты өтірік сөздің...
Білім алып құрасын,
Еңбек етіп сұрасын.
Еңбек етіп сұрасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға тілек пен мақсаттың орындалуы бос сөзбен емес, білім мен еңбек арқылы келетінін ай...
Сабағы жаман жемістің дәні де жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, ағаштың сабағы әлсіз не жаман болса, одан шыққан жемістің де са...
Молданы мазарда көр,
Делдалды базарда көр.
Делдалды базарда көр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай абыройлы, жөн білетін сияқты көрінетін кейбір адамдардың шын болмысы іс үстінде б...
Ең көп оқылған
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел қазақтың төрт түлік малды киелі, қадірлі деп таныған дүниетанымын білдіреді. Мұнда...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
«Өсиет туралы» мақал-мәтелдер — ата-бабадан қалған ақыл-кеңес, дұрыс жолға бастайтын тағылым. Бұл санаттағы нақыл сөздер адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, сабыр мен еңбек секілді қасиеттерді дәріптеп, өмірде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.