Қысқа күнде қырық жерге көмбе қойған.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қысқа күннің ішінде қырық жерге көмбе көму мүмкін емес, яғни бір адамға немесе бір іске шамадан тыс көп міндет жүктеу қиын. Астарлы мағынасы: қолға алған ісіңді шашыратпай, ретімен орындау керек. Бір мезетте көп нәрсеге ұмтылсаң, ешқайсысы тиянақты бітпейді. Мақал еңбекке де, жоспарға да қатысты ескерту айтады: асығыс қимыл көп нәтижеге емес, ретсіздікке әкеледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қысқа күн» — уақыттың тарлығын, мүмкіндік пен мерзімнің шектеулі екенін білдіреді. «Қырық жерге көмбе қою» — өте көп, ауыр, орындалуы қиын істің бейнесі. «Көмбе» сөзі тығып қою, дайындап қою деген әрекетті аңғартады. Яғни мақал адамды ойды жинақтап, бір бағытқа жұмылуға шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыс пен оқу арасында өзін жоғалтып алмау керек екенін ескертеді. Мысалы, студент бір күнде бірнеше жобаны, қосымша жұмысты, үй тапсырмасын және емтиханға дайындықты қатар бастап, бәрін аяқтай алмай қалады. Сонда «Қысқа күнде қырық жерге көмбе қойған» деп, іске басымдық беріп, ең маңыздысын бірінші орындау керек екенін айтамыз.