Олжа туралы 151
Олжа туралы мақал-мәтелдер табыс, несібе және еңбектің өтеуі жайлы халық даналығын жинақтайды.
151
Мақал-мәтел
44.2K
Қаралым
292
Орташа
Сұрыптау:
Көмбені не көрген, не көмген алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көмбені, яғни жерге жасырылған қазынаны, оны көзбен көрген адам немесе...
Таудағы тайдан табақтағы құйрық артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тауда жүрген тайдан гөрі, табаққа тартылған құйрықтың пайдасы көбірек...
Қазына айтсаң, хан қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазына, байлық, елдің қымбат мүлкі туралы сөз қозғалғанда, тіпті ханны...
Жыланның аузы жесе, құйрығы семіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жылан қорек тапса, оның тек аузы ғана емес, бүкіл денесі, соның ішінде...
Бір байдың жұртына,
Екі байғұс таласады.
Екі байғұс таласады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір байдың артында қалған жері не малы сияқты дүние үшін екі кедей адам...
Бақша байлық - бір айлық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бақша өсірудің, яғни жеміс-көкөніс егіп, күтудің пайдасы ұзаққа созылмайтынын, оның бір м...
Ине де - сыйлық,
Інген де - сыйлық.
Інген де - сыйлық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ине де, інген де сыйлық болуы мүмкін. Астарлы мағынасы — берілгеннің к...
Батырдан - сауға, мергеннен - сыралғы.
**Негізгі мағынасы** Батырдан сауға, мергеннен сыралғы күту — халықтың ер жігіттен, қолы жүйрік, ісі епті адамнан бір иг...
Мың ділдә;
бардың қалтасында,
жоқтың ауызында.
бардың қалтасында,
жоқтың ауызында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлығы бар адамның қолында нақты мүмкіндігі болатынын, ал қолында ештеңесі жоқ адамның...
Пісте қабығы шөңге болмайды,
Сары шақа теңге болмайды.
Сары шақа теңге болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртқы көрінісі ұқсас, бірақ шын мәнінде құны мен қасиеті тең емес екі нәрсені салыстырад...
Түйе қараған жауға жолығар,
Сиыр қараған тойға жолығар.
Сиыр қараған тойға жолығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр түліктің өз мінезі мен табиғатына қарай тағдырын, бағытын бейнелейді. Түйе көбіне алыс...
Ет артқан түйеге ит ереді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ет артылған түйенің соңынан иттің еруі. Астарлы мағынасы: пайдасы, ырыс...
Басы қараның бары игі,
Барын берсе, тағы игі.
Барын берсе, тағы игі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазір қолында бар байлық, мал-мүлкі немесе ырысы бар адам жақсы деген...
Барын берген байға сән.
**Негізгі мағынасы** Барын берген байға сән дегеніміз — қолындағы барын аяп қалмай, жомарттықпен бөлісе білетін адамның...
Төгілген топырағымен толады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — төгілген топырақ қайта жиналып, орны толады дегенге саяды. Астарлы мағ...
Ең көп оқылған
Күріш арқасында күрмек су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш өскен жерде онымен бірге күрмек те суға қанып өседі. Астарлы мағы...
Ақ түйенің қарны жарылды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түйенің қарны жарылғандай ерекше бір оқиғаның болғанын білдіреді. А...
Теңін тапса, тегін бер.
**Негізгі мағынасы** «Теңін тапса, тегін бер» деген мақал бір заттың не адамның өзіне лайық, бағасын білетін, қадірін т...
Кеме келсе, қайық судан шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен кеме келгенде, кіші қайықтың жүруіне орын тарылып, ол су жағасына...
Ортақ өгізден оңаша бұзау.
**Негізгі мағынасы** Ортақ өгізден оңаша бұзау — көпке ортақ, сырттай үлкен көрінетін нәрседен гөрі, өзіңе тиесілі шағын...
«Олжа туралы» мақал-мәтелдер қазақтың табыс пен несібе ұғымына көзқарасын, олжаның қадірін және оған апарар жолдың мәнін баяндайды. Бұл топтағы нақылдар олжаның тек кездейсоқтық емес, көбіне еңбек, ептілік, батылдық пен дұрыс мүмкіндік таңдаудың нәтижесі екенін еске салады.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.