Көмбені не көрген, не көмген алады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: көмбені, яғни жерге жасырылған қазынаны, оны көзбен көрген адам немесе оны өзі көмген адам ғана алады. Астарлы мағынасы: қандай да бір істің пайдасын көбіне оны жақсы білетін, еңбегін сіңірген, не жағдайын дәл түсінген адам көреді. Басқаша айтқанда, құпияны, істің жайын, мүмкіндік пен олжаны сырттай бақылаған емес, ішкі сырын білген адам ұтады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көмбе» — жай ғана көмілген зат емес, жасырын қазына, көптің көзіне түсе бермейтін мүмкіндік. «Көрген» сөзі тәжірибе, бақылау, аңғарымпаздықты білдіреді. «Көмген» сөзі істің төркінін білетін, соған еңбегі сіңген адамды мегзейді. Яғни мақал байлықтың да, пайданың да кілті — білім, тәжірибе және жағдайды дұрыс тану екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды жұмыс, бизнес, оқу сияқты салаларға қолдануға болады. Мысалы, бір жобаға ұзақ дайындалып, нарықты зерттеп, тәуекелін алдын ала есептеген адам кейін соның жемісін көреді. Ал сырттан ғана қарап, мән-жайды білмеген кісі маңызды мүмкіндікті жіберіп алуы мүмкін. Мақал адамды байқампаз болуға, істің түбін түсінуге шақырады.