Олжа туралы 151
Олжа туралы мақал-мәтелдер табыс, несібе және еңбектің өтеуі жайлы халық даналығын жинақтайды.
151
Мақал-мәтел
36.5K
Қаралым
241
Орташа
Сұрыптау:
Арба сынса - отын,
Өгіз өлсе - етің.
Өгіз өлсе - етің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын жағдайдың өзінен де пайда таба алатын, шығынға сабырмен қарап, қолда барды кәдеге жа...
Алалы жылқы, ақтылы қой.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал малдың көптігін, үй ішінің ырыс-берекесін білдіреді. Тура мағынада алалы жылқысы мен ақты...
Артың олжа - басқа еңбек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірдегі табысы мен жетістігі оңай келмейтінін айтады. Бір істің жемісін көру үші...
Екі сартқа бір тартар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істің, бір заттың немесе бір пайда-кірістің екі адамға тең жетпей, тек біреуіне ғана...
Еңбек ет те, егін ек,
Жарымасаң, маған кел.
Белді бу да, бейнет қыл,
Байымасаң, маған кел.
Жарымасаң, маған кел.
Белді бу да, бейнет қыл,
Байымасаң, маған кел.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды еңбек етуге, әрекеттен қашпауға үндейді. «Еңбек ет те, егін ек» дегені — тіршілікк...
Түйе қараған жауға жолығар,
Сиыр қараған тойға жолығар.
Сиыр қараған тойға жолығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр түліктің өз мінезі мен табиғатына қарай тағдырын, бағытын бейнелейді. Түйе көбіне алыс...
Өңештен өткен өзіңдікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тамақ өңештен өтіп, қарынға түскен соң ол адамға сіңеді, яғни өзінікі...
Жыланның аузы жесе, құйрығы семіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жылан қорек тапса, оның тек аузы ғана емес, бүкіл денесі, соның ішінде...
Бақша байлық - бір айлық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бақша өсірудің, яғни жеміс-көкөніс егіп, күтудің пайдасы ұзаққа созылмайтынын, оның бір м...
Үш рет жұтаған байда,
Үш рет шабылған ханда қазына қалмайды.
Үш рет шабылған ханда қазына қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: байдың мал-мүлкі үш рет талауға түссе, ханның қазынасы үш рет шабылса,...
Мал, малдан кейін ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малды көбейтіп, берекені алдымен соны сақтаудан бастау керек деген ой....
Бір байдың жұртына,
Екі байғұс таласады.
Екі байғұс таласады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір байдың артында қалған жері не малы сияқты дүние үшін екі кедей адам...
Сиырлы бай - сары май.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сиыры бар үйде сүт мол болады, ал сүттен май алуға мүмкіндік туады. Аст...
Жаманға олжа түссе,
Үлесе алмай көпке түседі.
Үлесе алмай көпке түседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман, яғни пиғылы бұзық, сараң не әділетсіз адамға олжа, табыс немесе артық дүние түссе,...
Өзіңді олжалатпай,
Өзгені олжалай алмайсың.
Өзгені олжалай алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өзіңе пайда түсірмей, өзгені де олжалы ете алмайсың. Астарлы мағынасы:...
Ең көп оқылған
Күріш арқасында күрмек су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күріш өскен жерде онымен бірге күрмек те суға қанып өседі. Астарлы мағы...
Кеме келсе, қайық судан шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен кеме келгенде, кіші қайықтың жүруіне орын тарылып, ол су жағасына...
Теңін тапса, тегін бер.
**Негізгі мағынасы** «Теңін тапса, тегін бер» деген мақал бір заттың не адамның өзіне лайық, бағасын білетін, қадірін т...
Ақ түйенің қарны жарылды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түйенің қарны жарылғандай ерекше бір оқиғаның болғанын білдіреді. А...
Ортақ өгізден оңаша бұзау.
**Негізгі мағынасы** Ортақ өгізден оңаша бұзау — көпке ортақ, сырттай үлкен көрінетін нәрседен гөрі, өзіңе тиесілі шағын...
«Олжа туралы» мақал-мәтелдер қазақтың табыс пен несібе ұғымына көзқарасын, олжаның қадірін және оған апарар жолдың мәнін баяндайды. Бұл топтағы нақылдар олжаның тек кездейсоқтық емес, көбіне еңбек, ептілік, батылдық пен дұрыс мүмкіндік таңдаудың нәтижесі екенін еске салады.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.
Категориядағы мақалдар олжаға масаттанбау, адал жолмен келген табысты бағалау, берекені сақтай білу сияқты тәрбиелік ойды алға тартады. Сонымен қатар олар тәуекел мен есептің тепе-теңдігін, қанағат пен ынсаптың орнын, ортақ ырысқа көзқарасты да қамтып, күнделікті өмірде шешім қабылдауға бағыт береді.