Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
304.6K
Қаралым
250
Орташа
Сұрыптау:
Періштенің айтқаны мен ойлағаны болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — періште не айтса, не ойласа, соның бәрі орындалады деген сенімге құрыл...
Отты жалынмен сөндірмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: отты үстіне жалын қосып емес, керісінше су, топырақ сияқты қарсы әрекет...
Аттылыға жол, ауыздыға сөз бермейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — атпен шауып келе жатқан адамға жол беріп, дабыры шыққан, аузы берік, с...
Өгіздің құйрығы болғанша,
Бұзаудың құлағы бол.
Бұзаудың құлағы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өгіз сияқты ірі, күшті жануардың құйрығы болғаннан гөрі, бұзау сияқты...
Асықпаған артта қалады.
**Негізгі мағынасы** «Асықпаған артта қалады» мақалы адамды ісіне байыппен, ойланып кірісуге шақырады. Оның тура мағына...
Жүгірген ит мал санатпайды.
**Негізгі мағынасы** Жүгірген ит малға санатпайды дегені — адам не нәрсеге шамадан тыс ұмтылып, бей-берекет әрекет етсе,...
Көңілдіге күн ашық.
**Негізгі мағынасы** Көңілі көтеріңкі, ойы таза, өмірге жақсы көзқараспен қарайтын адамға әрдайым жағдай оңайырақ көріне...
Жұмсақты қию оңай,
Жұқаны жию оңай.
Жұқаны жию оңай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жұқа, нәзік нәрсені кесу де, жинау да жеңіл болады. Астарлы мағынасы —...
Күлін шашып, күмәнін ашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі сырын, күдігін немесе көңіліндегі жасырын ойын сыртқа білдіріп қоюын меңзейд...
Әуелі көпке сал, ұнамаса, қайтып ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істі не сөзді әуелі көпшілікке ұсынып, олардың пікірін тыңдап барып шешім қабылда дег...
Тұлпар тулақ болар,
Орта түссе аясы.
Орта түссе аясы.
**Негізгі мағынасы** Тұлпардай жүйрік, бағалы ат та дұрыс күтім көрмей, лайықты ортадан айырылса, тулақтай қадірсіз болы...
Төрешіден қалмайды,
Айтушыдан қалады.
Айтушыдан қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір іске төреші, куә не бағалаушы қалай үкім айтса, соған ілескен сөз...
Бақа батпағын сағынар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өзіне үйреншікті, тіпті қолайсыз болса да, таныс ортасын қимайтынын білдіреді. Тура...
Аузы дәм білмегеннің,
Мұрыны иіс білмес.
Мұрыны иіс білмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аузы дәм татпаған адам иісті де дұрыс сезбейді. Астарлы мағынасы — бір...
Ынтасыз өрге баспас.
**Негізгі мағынасы** «Ынтасыз өрге баспас» деген мақалдың тура мағынасы — күш-қуаты жоқ, талпынбайтын адам биікке шыға...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.