Әуелі көпке сал, ұнамаса, қайтып ал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір істі не сөзді әуелі көпшілікке ұсынып, олардың пікірін тыңдап барып шешім қабылда дегенді білдіреді. Тура мағынасында — бір нәрсені жұртқа салып көру, егер елге, ортаға жақпаса, оны қайта өзгерту не алып тастау. Астарлы мағынасы — адам өз ойын, ісін, жобасын не ұсынысын бірден тықпаламай, алдымен көптің талқысына салса, қателігі азаяды, нәтижесі түзеледі. Яғни ақылдасу, ел пікірін ескеру, қажет болса, түзету жасау қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көп» — жай ғана сан емес, ортақ ақыл, көптің тәжірибесі. «Салу» — ойды, істі ел алдына ұсыну, тексеру. «Қайтып алу» — қателікті мойындап, дер кезінде шегіну, түзету. Мақал көпшілік сүзгісінен өтпеген істің толық болмайтынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл сөзді жұмыс, оқу, отбасы немесе қоғамдық жоба кезінде қолдануға болады. Мысалы, бір адам чат топқа жаңа іс жоспарын салады, әріптестерінің пікірін тыңдайды. Егер ұсынысқа кемшілік табылса, оны қайта өңдеп, жақсырақ нұсқасын ұсынады. Бұл — ұтымды шешім қабылдаудың белгісі.